حسين بن منصور الحلاج ( مترجم : قاسم مير آخورى )

133

مجموعه آثار حلاج ( طواسين ، كتاب روايت ، تفسير قرآن ، كتاب كلمات ، تجريات عرفانى و اشعار ) ( فارسى )

صغيرم چون مادر و پدرش بميرانم ، تا بزرگ شود . و من با ملكىام كه ياد كند عزّ و قدرت و جبروت و عظمت من ، من نزد دل محبّان خودم ، آنها كه ديده سوى من دارند ، من نظر سوى ايشان دارم ؛ اطّلاع من و اقبال من سوى ايشان است ، چون استماع خويش سوى كلام حق دارند . آسمان و زمين اينك ظاهر است . و خدا مىداند يا روح و قلب ، يا جبروت و ملكوت يا ربوبيّت و عبوديّت ، يا قدم و عدم . صحّت خاطرم ، اشارات به آسمان و زمين ظاهر كند ، زيرا كه ايشان هر دو موقع مخاطب تو هستند . حديث « إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَةَ » « 1 » برخوان ، « فَما بَكَتْ عَلَيْهِمُ السَّماءُ وَ الْأَرْضُ » . « 2 » و نيز سيّد مشتاقان حضرت گويد « لو أذن اللّه السماوات و الارض ، لبشرّتا من صام رمضان بالجنّة » « 3 » . به فطرت ، سنت الهى خواهد كه از فعل او صادر است ، يا دين و شريعت ، يا كون ، يا صورت آدم ، يا روح ، يا رسم حق كه نقش علم است بر خاتم قدرت ، يا اصل جوهر كه از آن آفريده است . تحقيق اين فطرت استعداد عرفان ربوبيّت كه در دل و روح و نفس و عقل است ، مىنمايد . چون اين چهار ركن در صورت صلصالى متمكّن شود ، به نعت علم و قدرت و سمع و بصر و حيات ، آن را فطرت گويند . به قدرت ، قدرت حق خواهد كه به ذات قايم است ، آن قدرت به رسم فعل بىفصل و وصل در فطرت مباشرت نمايد . قدرت را نطق است . نطقش زبان افعال است . جلال قربت جلال حق است ، آن صفت اوست . نطق جلال تأثير تجلى در روح است ، آن از صفت سرّ الهام از الهام ذات رحمن است . حق به زبان جلال و قدرت و جميع صفات سخن گويد . معنى قربت آن است كه به قدرت نزديك است ، قدرت به فطرت نزديك است . آنجا مباشرت صفت در فطرت به نعت تجلّى است . معنى حديث : يعنى من به ظهور تجلّى بر دل بنده‌ام ، چون مرا از علّت كون فرداند و به رسم فنا در عظمت من تفكّر كند و از من عرفان طلب كند ، چنانچه سيّد برگزيدگان حكايت كند از حضرت حق كه « انا مع عبدى حيث ذكرنى » « 4 » ذكر مراقبهء رؤيت مذكور است .

--> ( 1 ) . احزاب ، آيه 72 ؛ ما امانت را عرضه كرديم . ( 2 ) . دخان ، آيهء 28 ؛ و بر مرگ ايشان آسمانها و زمين مىگريند . ( 3 ) . اگر خداوند به آسمانها و زمين اجازه مىداد ، هر آينه به روزه‌دار رمضان بهشت را مژده مىداد . ( 4 ) . حديث قدسى : من با بنده‌ام هستم ، اگر مرا ياد كند . در كاشف الاسرار آمده است : « انا مع عبدى الذاكرين ذكرنى » ( ص 127 ) .