يخبركم حلمهم « 1 » عن علمهم ، و صمتهم عن منطقهم ، لا يخالفون الحقّ و لا يختلفون فيه ، فهو بينهم صامت ناطق ، و شاهد صادق . 6 / 219 - 215 آنهايند ستونهاى اسلام و پناهگاه نگهدارى مردم ، به وسيلهء اينان حق در جايگاه نصاب خود باز گرديد ، و باطل از جايى كه بود رانده گشت ، و زبانش از بن بركنده شد ، دين را توأم با فراگيرى و به كار بستن دريافتند ، نه دريافت شنيدن و نقل كردن تنها . « 2 » اينان ( يعنى امامان دين ) جايگاه راز رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و پشتيبانان فرمان او و صندوقچهء علم او و بازگشتگاه حكم او ، و پناهگاه كتابهاى او و كوههاى دين هستند . « 3 » آنان عضوهاى گرامى ايمان و گنجينه‌هاى خداى رحمان هستند ، كه چون سخن گويند به راستى سخن گويند و اگر خاموش شوند كسى برايشان پيشى نگيرد . آنهايند گنجينه‌هاى ايمان ، و كانهاى احسان ، اگر حكم كنند به عدالت حكم كنند ، و اگر حجّت و دليل آورند بر خصم غالب آيند . آنها پايه‌هاى دين و تكيه‌گاه يقين هستند كه به سوى ايشان باز گردد آنكه غلوّ كرده ( و دربارهء ايشان از حدّ گذرانده ) و به ايشان بپيوندد آن كس كه ( عقب مانده ) و از دنبال رسد . « 4 » آنها چراغهاى تاريكىها ، و سرچشمه‌هاى حكمت ، و كانهاى علم و دانش ، و آوردگاههاى حلم و بردبارى هستند . آنها زندگى علم و دانش ، و مرگ جهل و نادانى هستند ، كه حلم و بردبارىشان شما را از علمشان خبر

--> ( 1 ) - در نهج البلاغه « حكمهم » به جاى « حلمهم » است و شايد انسب باشد . ( 2 ) و در نهج البلاغه به دنبال اين جمله آمده است كه فرمود : « فانّ رواة العلم كثير و رعاته قليل » يعنى كه راويان علم بسيار و پاسداران و عمل كنندگان بدان اندكند . ( 3 ) « كهف » به معناى غار است كه ما به پناهگاه معنى كرديم ، يعنى پناهگاه كتابهاى خدا كه از تحريف و تغيير آنها را حفظ كنند اينهايند ، و « كوههاى دين » يعنى اينان همچون كوهها هستند و همانگونه كه كوه موجب استقرار و ثبات زمين است ، اينان نيز وسيلهء استقرار و ثبات دين خدايند . ( 4 ) - اين مضمون نيز در روايات زيادى آمده و منظور آن است كه ما تكيه گاهيم كه هر كه از هر سو در غلطد به ما تكيه كند تا از سقوط برهد ، آن كس كه از آن سو زياده‌روى كرده و امامان را خدا داند ، و آن كس كه عقب مانده و حق آنها را نشناسد .