محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )
1518
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى )
و در نسخهء وفائى بمعنى متحير « 1 » و درمانده نيز آمده و در نسخهء ميرزا بمعنى بهار آمده و بمعنى فضلهء آدمى و حيوانات نيز آمده [ 1 ] . مثال اين معنى حكيم سوزنى گويد : شعر « 1 » تو همان تازى كه بودى ليك « 2 » ريش آوردهاى * تيز بر ريشت زن و گر تيز نبود هار زن هوزمشير - [ بضم ها و سكون واو و زاى معجمه و ياى حطى و فتح ميم و كسر شين معجمه ] نام اهواز باشد كه الكهايست مشتمل بر چند محل و آن را خوزستان نيز گويند . هشيوار - [ بضم هاء و كسر شين معجمه و سكون ياى حطى ] بمعنى عاقل و خردمند « 3 » باشد . مثال حكيم فردوسى گويد : شعر « 1 » هشيوار و از تخمهء گيوكان * كه از درد و سختى نگردد ژكان و هشووار نيز گويند [ 2 ] . هر - [ بفتح هاء ] دو معنى دارد در فرهنگ : اول كلمهاى باشد كه افادهء عموم كند چون : هرجا و هركس ؛ دوم دانهاى باشد كه در ميان گندم رويد و خوردن آن مضر بود و بخاطر مىرسد كه به اين معنى - بضمها - باشد . هوبر - [ بباى تازى . به وزن بوذر ] بمعنى دوش و كنار باشد و بمعنى حمايت نيز باشد . ايضا منه [ 3 ] . هژير « 4 » - [ به زاى فارسى . به وزن فقير ] در نسخهء وفائى بمعنى چابكى باشد و بمعنى پسنديده و نيكو « 1 » نيز باشد . مثالش حكيم دقيقى گويد : شعر « 1 » اى فخر آل اردشير اى مملكت را « 5 » ناگزير * اى همچنان چون جان و تن آثار و افعالت هژير همگر - [ بكاف فارسى . به وزن و افسر ] جولاه را
--> ( 1 ) - « س » ندارد . ( 2 ) - « س » : كوليكه . ( 3 ) - « س » : خرمند . ( 4 ) - « س » : هزير . ( 5 ) - « را » از « ن » است . ( 1 ) در برهان معنى هر چيزى كه از پى هم بتوالى يعنى پىدرپى درآيد يا بر بالا و پهلوى هم درآرند و مرواريد و لعل و ياقوت سفته كه در يك رشته كشيده باشند و گردن و مهرههاى گردن حيوانات و خاموش ( مصحف هاژ ) و ديوانه و گوشت گنديده و بدبو نيز دارد . ( 2 ) در برهان هشوار آمده است بمعنى هشيار . ( 3 ) يعنى از : فرهنگ .