محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )
1504
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى )
شين « 1 » معجمه ] دانهء انگور باشد كذا فى - المؤيد [ 1 ] . ونانه - [ بدونون . به وزن زنانه ] بمعنى نان گرده باشد . ويشيده - [ بشين معجمه . به وزن پيچيده ] بمعنى گسترده باشد [ 2 ] . كذا فى المؤيد . ورزه - [ به وزن هرزه « 2 » ] كشت و زراعت باشد و اين هر سه لغت [ 3 ] از تحفه منقولست [ 4 ] . مثال اين لغت ناصرخسرو گويد : بيت به ورزه چوابكار بيرون شود * يكى نان بگيرد به زير بغل ورزيده - در نسخهء وفائى چيزى باشد كه بسيار بدست كشيده باشند « 3 » چون پوست و امثال آن و ديگر كسى را گويند كه ممارست كارى بسيار كرده باشد . وشكدانه - [ بضم واو و سكون شين معجمه و كاف ] بن باشد كه آن را وندانه نيز گويند يعنى چتلاقوچ و به عربى حبة الخضرا گويند . ولاده - [ بلام و دال مهمله . به وزن فتاده ] بادريسه باشد يعنى آن چيز مدور كه در كمر دوك كنند منع ريسمان را و به عربى فلكه گويند - بضم فا و فتح كاف - . واره - بمعنى نوبت باشد [ 5 ] چنان كه رودكى گويد : بيت گل دگر ره بگلستان آمد * وارهء باغ و بوستان آمد و بمعنى مانند نيز آمده . مثال اين معنى شاعر گويد : شعر « 2 » اى كرده جهانى بجفا « 4 » غمخواره * تا روى تو ديدهام شدم فغواره
--> ( 1 ) - كلمه از « ن » است . ( 2 ) - « س » ندارد . ( 3 ) - « س » : باشد . ( 4 ) - « س » : بجهان . ( 1 ) برهان گويد دانهء انگورى را گويند كه از خوشه جدا شده باشد . و بفتح كاف فارسى ( وشگله ) نيز آمده است ( برهان ) . ( 2 ) در برهان بمعنى پيچيده هم هست . ( 3 ) يعنى : ونانه و ويشيده و ورزه . ( 4 ) برهان بمعنى حاصل كردن و صنعت و حرفت و زراعت كننده نيز آورده است . ( 5 ) وار :