محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )

1461

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى )

معجمه ] و - بسين مهمله [ 1 ] - نيز به نظر رسيده در « 1 » نسخهء ميرزا . دل كسى شكستن و كسى را دل دادن باشد و اين از لغات اضدادست و بمعنى گوش فراداشتن كه ببينند چه سخن مىگذرد نيز آمده و مثالش مهذب خراسانى گويد : شعر « 2 » من درين شيوه و ز قضاى خداى * بنغوشه ستاده بر در يار نواخانه - [ بفتح نون اول و دوم ] زندان و بندخانه باشد . مثالش شيخ سعدى گويد : شعر « 2 » ببوسى گرت عقل و تدبير هست * ملكزاده را در نواخانه دست نوشابه - بمعنى آب حيات باشد . مثالش شيخ نظامى گويد : بيت « 3 » مباد اين درج دولت را نوردى * ميفتاد اندرين نوشابه گردى و نيز نام ملكهء بردع باشد . مثال اين معنى هم او [ 2 ] گويد : بيت چو دانست نوشابه كان تند شير * هراسان شد ، از تندى آمد به زير نواشته - [ بضم نون و سكون شين معجمه و و فتح تاء ] در نسخهء ميرزا خشت‌زده . و نيز بمعنى كج و خميده باشد و در سامى فى الاسامى - بسين مهمله [ 3 ] - بمعنى ديوار آجرين « 4 » كه برآورده باشند [ باشد ] . نژاده - [ بفتح نون و دال مهمله بازاى فارسى گوهرى « 3 » كه بتازيش اصيل خوانند مثالش شاعر گويد : شعر « 2 » فسيله‌هاى نژاده كه هريكى گه تك * كند به سختى سم سنگ خاره را شديار و بمعنى اصل و نسب و گوهر نيز آمده چنان كه « 5 » ناصرخسرو گويد : بيت آزرده اين و آن بحذر از من * گفتى كه از نژادهء تنينم - - تنين - بكسر تا و نون مشدد ، - بمعنى اژدها باشد به عربى - - .

--> ( 1 ) - بجز « ك » : و در . ( 2 ) - « س » ندارد . ( 3 ) - كلمه از « ك » است . ( 4 ) - « س » : آخرين . ( 5 ) - اصل : چنانچه . ( 1 ) يعنى : نغوسه . ( 2 ) يعنى : نظامى . ( 3 ) يعنى : نواسته .