محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )
1162
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى )
بيت جهاز « 1 » جمله از ابريشم چين * بكوهه بر عمارىهاى زرين « 2 » و بمعنى كوهان گاو شيخ نظامى فرمايد : بيت « 3 » ز بس كوههء گاو گردون شكوه * شد اندر زمين گاوماهى ستوه و در فرهنگ بمعنى جن نيز آورده [ 1 ] و به اين بيت شيخ نظامى مستشهد « 4 » شده : بيت « 3 » « 2 » از كوههء غم شكوه بگرفت * چون كوهه گرفته كوه بگرفت * كاسهگاه - يعنى نقاره خانه امير خسرو گويد : بيت شاه بنظارهء آن كاسهگاه * نرم ترك راند فرس را به راه كويشه - [ بواو و شين معجمه . به وزن هميشه ] ظرف دوغ باشد [ 2 ] . كيوه - [ بفتح كاف و واو و سكون ياى حطى ] در شرفنامه سبزهاى باشد كه برگ آن مغزدار مىشود و ميوهء آن خوشبو و خوب مىشود [ 3 ] . كاشه - [ بفتح شين « 2 » معجمه ] يخ * تنك باشد . مثالش شاعر گويد : بيت گرفت آب كاشه ز سرماى سخت * چو زرين ورق گشت برگ درخت و بمعنى كازه - مرقوم - نيز آمده . [ 4 ] . كليزه - [ به لام و زاى معجمه . به وزن پشيزه ] سبو باشد مثالش شاعر گويد : بيت « 3 » چو كرد او كليزه پر از آب جوى * به آب كليزه فروشست روى مع الياء كى - پادشاه بلند قدر باشد و اين نام را در
--> ( 1 ) - « ك » : جهازش . ( 2 ) - تا علامت ستاره را « الف » در حاشيه دارد . ( 3 ) - كلمه از « ك » است . ( 4 ) - « س » : مشتشهد . ( 4 ) - « س » ندارد . ( 1 ) در برهان معنى هر چيز بلند . نيز دارد . ( 2 ) كويش . ( 3 ) برهان گويد بعضى گويند كاهوست ، خس عربى ( كيو ) . و معنى گيوه نيز كه نوعى پاافزار باشد به كلمه داده است . اما صحيح همان گيوه است نه كيوه : رجوع به گيوه شود . ( 4 ) يعنى خانهاى علفى كه بر كنار كشت و زراعت سازند . ( كاژه ) .