محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )
1143
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى )
در فرهنگ ( 1 ) . كراده - [ به ر ] و دال مهملتين . به وزن فتاده ] جامهء كهنه و پاره پاره باشد ( 2 ) و در فرهنگ بضم كاف آورده 1 . كوكه - [ بضم كاف اول وفتح دوم ] در فرهنگ بمعنى جغد باشد و بتركى برادر رضاعى را گويند 2 و نيز كبوترى را كه شبيه بفاخته باشد در صوت و آواز كوكه گويند * ( 3 ) . گروه - [ بضم كاف و راى مهمله ] بمعنى ثلث فرسخ باشد . ( 4 ) خاقانى گويد : بيت 3 داد نقيب صبا عرض سپاه بهار * كز 4 دو گروهى بديد ياو گيان خزان كربه = [ بضم وسكون راى مهمله و فتح باء دكان باشد و نيز روينده ايست كه آن را نخورند 5 مثال معنى اول شيخ سعدى گويد ( 5 ) : ] بيت هم از بامدادان در كربه بست * به از سود و سرمايه دادن زدست كوه بر كوه - نام يكى از انواع عنبر باشد و آن را كوه بر كوه از آن گويند كه طبق طبق بر هم نشسته باشد همچو كوه . كرته - - [ بكسر كاف وسكون راى مهمله و فتح تاء ] علقى كه از آن جاروب 6 سازند و نيز بمعنى درختى خرد كه خار بسيار دارد و آن را اشترخار گويند نيز به نظر رسيده . وبفتح كاف بمعنى قطعه زمين زراعت كرده آمده ( 6 ) . كزنه - [ بفتح كاف وسكون زاى معجمه ] نم مرغيست سياه سفيد كه سرى بزرگ دارد و بكسر كاف نيز به نظر رسيده وبتازى صرد گويند بصاد و را و دال هرسه مهمله به وزن هنر ( 7 ) . كرشمه - [ بكسر كاف وراى ] بمعنى ناز
--> 1 - " غ " : بضم كاف ودوراى مهمله ( يعنى : كراره ) . . و بجاى راى دوم دال مهمله نيز به نظر رسيده . 2 - تا علامت ستاره را " الف " در حاشيه دارد . 3 - كلمه از " ك " است . 4 - " س " : كر . 5 - " ك " : بخورنه و در برهان نيز چنين است . اما متين ما صحيح است . 6 - " س " : جوروب . ( 1 ) = كچير . كجيرده . ( 2 ) = كراره ( برهان ) . ( 3 ) برهان اين معنى را ندارد وبمعنى قرص نان كوچك آورده است . ( 4 ) در برهان است كه ثلث فرسخ و سه هزار گزست و بعضى گويند چهارهزار گز و زياده از اين نيست و آن را به عربى كراع خوانند وبمعنى آشيانه وآرامگاه مرغان وغيره نيز آورده گويد بفتح اول وثالث دندان ميان تهى و كاواك را گويند ( = كرو ) . ( 5 ) در برهان است كه به عربى آن را خلف گويند = حلقاء . ومتهى الارب حلفاء و حلف را گياه دوخ گويد گياهى كه از آن حصير بافند ( از حاشيهء برهان ) و برهان گويد بفتح اول مرغى است كه آن را سبزك ميگويند وبمعنى وزغه وچلپاسه هم آمده است ( مصحف كربسه حاشيهء برهان ) . ( 6 ) در برهان بضم اول بمعنى پيراهن است ( = قميص ) وجامه وقباى تهى و نيم تنه ( = سريال ) . ( 7 ) دربرهانست كه تخمى نيز هست دوائى كه آن را به عربى بزرالابخره وقريص خوانند .