محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )

1136

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى )

كلاپشت مرقوم ( 1 ) . كاچه - ] بفتح جيم فارسى [ زنخدان باشد كه كچه نيز گويند . و در فرهنگ بمعنى شادى وطرب نيز آورده ( 2 ) و اين بيت زراتشت بهرام را شاهد آورده : بيت چونامه نزد چنگرها چه 1 آمد * دمش در شادى و در كاچه آمد كفليزه - همان كفليز مرقوم ( 3 ) : مثالش نزارى گويد : بيت ساقيا كفليزه اى 2 سازازمزه * از پى برچيدن خاشاك مى كرسه - ] به وزن سرفه [ همان كرس مرقوم ( 4 ) . كرسنه - ] بسين مهمله به وزن مدرسه [ در فرهنگ بمعنى غلهء تيره رنگ بود كه طعمش ميان عدس وماش باشد ومقشر كرده بگاودهند 3 اما 4 در كنز نيز آورده بكسر كاف وسين مهمله و گفته دانه ايست شبيه بعدس اما از آن گرد تر است ( 5 ) . * كرشته - ] بكسر كاف وراعوسكون شين معجمه [ بمعنى خس وخاشاك باشد . مثالش عطار فرمايد : بيت 4 زمين وآسمانها برفرشته است * تو كى بينى كه چشمت 5 بر كرشته است كرنگه و كرنده ] هردو به وزن خورنده [ بمعنى كرنگ مرقوم بهمهء معنى ها ( 6 ) . كهله - ] بفتح كاف ولام و سكون هاء [ گاورسهاى سيم وزرست و در نسخهء حليمى بمعنى آقچه باشد ( 7 ) و اين بيت را مؤيد خود آورده : بيت 4 برپشت اگر خاركشى ودخ و دهله * به زانكه زد ونان طلبى ناسره كهله معنى دهله گذشت . كلنده - ] به وزن جهنده [ بمعنى چوبكى باشد كه در زير دول آسيا نصب كنند كه چون آسيا

--> 1 - بجز " ك " " جنكرنكهاجه . 2 - " س " : لفيزه . 3 - تا علامت ستاره را " الف " در حاشيه دارد . 4 - " س " ندارد . 5 - " س " : چشمش . ( 1 ) بمعنى جامهء شال كوتاه مازندرانى و گيلانى ( برهان ) . ( 2 ) اين معنى در برهان نيست . ( 3 ) يعنى : ترشى پالا . ( 4 ) بمعنى چرك وريم و موى پيچيده . = گرس . ( 5 ) = گرشنه . ودربرهان بكسر اول وثانى و فتح نون معنى چرك وريم كه برروى زخم بسته وسخت شده دارد . ( 6 ) = گرند . و در برهان ذيل كرنكه معنى ديگ رنگرزى وبضم اول وثاني معنى ليف جولاهگان نيز دارد . ( 7 ) يعنى : زروسيم سفيد ( برهان ) .