محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )

1137

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى )

گردد سر آن چوب حركت كند و دانه بتندى در آسيا ريزد . مثالش مولوى معنوى فرمايد : بيت گر همى گوئيم گول ورنميگوئيم گول * چون 1 كلنده 1 بر لب دوليم وتكتك مىزنيم كهبله - ] بفتح كاف وباولام وسكون هاء [ يعنى ابله ونادان ( 1 ) . مثالش شمس فخرى گويد : بيت اعظم جمال دينى ودين شاه ملك بخش * اى عقل با كفايت وفضل تو كهبله وبهرامى نيز گويد 2 : بيت گر نئى كهبله چرا رفتى * بدرخانهء رئيس خسيس و در تحفه كمله بضم كاف وسكون ميم نيز به اين معنى آمده . كواره - ] باكاف وواو وراى مهمله به وزن كناره [ سبدى باشد كه ميوه در آن كنند و بعضى ضم كاف گفته اند و در نسخهء ميرزا بمعنى زنبور عسل وكاسهء ازگل وتخته نيز آمده . مثال معنى اول شاعر گويد : بيت 3 اى پيرهنت كوارهء گل * روى تو گل سر كواره مثال معنى دوم روحى شارستانى گويد : بيت 1 آن رخ پرنشان آبله بين * گر نديدى كوارهء زنبور مثال معنى سوم فريد خراسانى گويد : پيش مستان بزم وحدت او * چه كواره چه كاسهء زرين وباين معنى بضم كاف نيز گويند 4 وبمعنى خانهء زنبور عسل عربيست و بتشديد واو باشد * ( 2 ) . در شرفنامه بمعنى چوب زير در آمده ( 3 ) . كوازه - ] به واو وزاى معجمه . به وزن نهاده [ يعنى ) چوبى كه گاو بدان رانند ( 4 ) .

--> 1 - " س " ندارد . 2 - اين جمله وشعر بعد آن از " ك " است . 3 - كلمه از " ك " است . 4 - تا علامت ستاره را " الف " در حاشيه دارد . ( 1 ) = كهبل : كهسله . ( 2 ) دوخله عربى . و در برهان است كه به معنى ابرى كه شبهاى تابستان بر روى هواپديد آيد و بمعنى بژم نيز به نظر آمده و آن بخارى باشد تيره وغليط ملاصق زمين . و گويد خزف را هم ميگويند . ( 3 ) = فروردين و دربرهان معنى چوبى كه پاشنهء در برآن گردد نيز دارد . ( 4 ) در برهان بفتح اول بمعنى كواز است كه تنگ مسافران باشد ( مصحف كرازه = كراز ، حاشيهء برهان ) ز وبضم اول تخم مرغ نيم پخته ومعرب آن جوازق ورشيدى كلمه را گوازه داند . ( از حاشيه برهان ) .