محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )

1130

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى )

كه كشه بكسر كاف و فتح شين فرشت خط است يعنى نوشته ما در معجم البلدان كشسه بضم كاف و سكون شين وفتح سين مهمله ( 1 ) بمعنى خط آمده و برين قول اعتماد بيشترست و در فرهنگ بمعنى 1 خطى كه به جهت بطلان بر نوشته كشند آمده ( 2 ) وباين بيت شاه قاسم متمسك شده كه 2 : بيت تو بسيه نامگى قامسى * گر كشهء عفو كشى حاكمى كشته - ] بكسر كاف و فتح تاء [ يعنى كاشته . مثالش حافظ شيراز گويد : بيت 3 مزرع سبز فلك ديدم و داس مه نو * يادم از كشتهء حويش آمد و هنگام درو و ديگر ميوهء خشك را گويند . مثالش حكيم سوزنى گويد : بيت ثناگوى ترا بى تو 3 دل از غم * به دو نيمه است چون امرود كشته كربش پايه - نام نباتيست كه بر ساحل درياى هد مىباشد و آن را بانگشتان كربش تشبيه كرده اند و معنى كربش گذشت و آن را ژانكه نيز گويند ( 3 ) . كرزه - ] بضم كاف وسكون راى مهمله و فتح زاى معجمه [ زمينى باشد كه ببيل راست كرده باشند و تخته تخته كرده و كناره هاى آن را بلند كرده باشند و آن كنارها را مرز خوانند ( 4 ) . كفه - ] بفتح كاف وفاء [ همان كوزر 4 كه پيشتر گذشت يعنى خوشهء غله كه خرد نشده باشد بعد از پاك كردن غله بارديگر بكوبند ( 5 ) و در فرهنگ بمعنى دف ودايره نيز آورده وباين بيت عبدالواسع تمسك نموده : بيت 3 از نوايب حاسدت پيوسته باشد درعنا * وز حواث دشمنت همواره باشد در عذاب * كه بكوبد فرق اين پاى حوادث چون كفه * كه بمالد گوش آن دست نوايب چون رباب وبخاطر ميرسد كه معنى اول نيز از اين مستنبط

--> 1 - در " الف " كلمه زير سطر در حاشيه است . 2 - كلمه از " ك " است . 3 - " س " ندارد . 4 - " الف " و " ك " : كودرز ؛ " ن " : كودر . ( 1 ) ( مصحف مى نمايد ) . ( 2 ) در برهان بكسر اول و فتح دوم معنى دوائى كه آن را بيوتان اسطوخودوس گويند وبمعنى آسانى در برار دشوارى نيز آورده و گويد بر چهارپايان نيز حمل كرده اند و با تشديد ثانى حيوان پالان افكنده را نيز گويند . ( 3 ) برهان ندارد . ( 4 ) = كرز . كرد . كردو . وبرهان گويد بفتح اول و ثالث مادرزادى است كه آلت تناسل نداشته باشد . ( 5 ) = قصاوه . قصائه . قصامه ( عربى ) .