محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )

1092

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى )

نزديك امير احمد منصور * بر كوشك بر اين شعر مردف را و كشگ - به وزن خشك - نيز گويند * كدنگ - [ بضم كاف و فتح دال ] آنچه گازران جامه بدان كوبند . مثالش حكيم سوزنى به جهت گازر پسرى گويد : بيت « 1 » بيازماى مرا تا چگونه آيم از آب * به سنگ بردن اندر نبرد تاه قباه « 2 » بدار چوب تو سر برنهم كدنگ بزن * ز عشق روى تو بيزارم ار برآرم آه و در فرهنگ « 3 » كوتنگ نيز به اين معنى آمده [ 1 ] . كلفهشنگ - [ بفتح كاف و فاء و شين معجمه و سكون لام و هاء و نون ] يخى « 4 » باشد كه در ناودان بسته باشد و آويخته . مثالش شاعر گويد : بيت آب كلفهشنگ گشته از فسردن اى شگفت * همچنان چون شيشهء سيمين نگون آويخته و كلفخشنگ « 5 » نيز گويند . كيارنگ - [ بياى حطى و راى مهمله . به وزن كنارنگ ] در تحفه بمعنى سفيد باشد [ 2 ] . كردنگ - [ به راء و دال مهملتين . به وزن فرهنگ ] ديوث و ابله و بىاندام باشد و كردنگل نيز به اين معنى است . كالوسگ - [ بضم لام و سكون واو و سين مهمله ] و كوسگ [ بفتح كاف و كسر واو و سكون سين مهمله - هر دو باقلا را گويند و به عربى جرجر گويند - بكسر هر دو جيم - و آن معرب گرگر است . كمسگ - [ بفتح كاف و ميم و سكون سين مهمله ] چيزى كه از دوغ و شير بهم آميخته سازند و به عربى شيراز گويند .

--> ( 1 ) - « س » ندارد . ( 2 ) - « س » : فتاه . ( 3 ) - « ب » « ن » : و در مؤيد . ( 4 ) - « ب » « ن » : نخى ؛ « س » « الف » : نمى ( متن تصحيح قياسيست ) . ( 5 ) - « س » : كلفشنگ . ( 1 ) كدنگه . مدقه ( به عربى ) . گوتنك گازر . كلوتك . كدين . ( 2 ) در برهان معنى رنگ پاكيزه و لطيف نيز دارد .