بيت چو آذر گشسب و چو خراد و مهر « 1 » * فروزان چو ناهيد و بهرام و مهر « 2 » و امير معزى نيز گويد : بيت بدان ماند كه تيغ آب رنگش * فروغ آذر خراد دارد و هم او گويد « 21 » : بيت ز جام تست يكى قطره چشمهء حيوان * ز تيغ تست يكى ذره آتش خراد خرداد - مدت ماندن آفتاب در برج جوزا كه فارسيان يك ماه شمرند . و ديگر روز ششم از ماه باشد . مثال معنى اول مسعود سعد گويد : بيت زينت باغ ماه خردادست * گر بباده گرايى « 3 » از دادست مثال معنى دوم فردوسى گويد : بيت برون رفت شادان بخرداد روز * به نيك اختر و فال گيتى فروز و نام ملكى باشد كه مصالح ماه خرداد و روز خرداد به او منوطست و بر آبهاى روان موكلست « 22 » . مثالش زراتشت بهرام گويد : بيت چو زرتشت از آنجاى برگاشت رو * همانگاه خرداد شد نزد او خود - مغفر باشد و به عربى بيضه خوانند « 23 » . مثالش مولانا هاتفى گويد : بيت « 4 » ز بيرق يلان را بسر خود زر * بهى بود و برگ خزانش بسر خمانيد - [ به وزن رمانيد ] يعنى تقليد كسى كرد « 24 » . استاد طيان فرمايد : بيت مردم نه اى ، اى خربه چه ماند رويت * چون بوزنه‌اى كوبسگى باز خمانيد و بمعنى كج كرد نيز آمده . خماند - يعنى كج كند « 25 » . مثالش فردوسى گويد : بيت « 4 » خماند شما را همى روزگار * نماند خماننده هم پايدار خنيد - [ به وزن شنيد ] يعنى صدا و آواز در كوه و صحرا و طاس و امثال آن پيچيد « 26 » .

--> ( 1 ) در بعض نسخ شاهنامه : خرادمهر . و در فهرست و لف نيز چنين است و اصح مىنمايد . ( 2 ) در بعض نسخ شاهنامه : فروزان بكردار گردان سپهر . ( اما ظاهرا : . . . بهرام چهر ) . ( 3 ) « ب » گريزى . ( 4 ) كلمه در « س » نيست . ( 21 ) يعنى : امير معزى . ( 22 ) در برهان بمعنى آتشكده‌اى نيز هست . ( رجوع به خراد شود ) . ( 23 ) در برهان بائانى معدوله بمعنى او و بمعنى ذات و ضد بيگانه نيز هست . ( در معنى اخير خودى است نه خود . حاشيهء برهان ) . ( 24 ) در برهان بمعنى كج كند و خم گرداند نيز هست . ( 25 ) در برهان بمعنى تقليد كند هم هست . ( 26 ) در برهان بمعنى شهرت و اشتهار و آوازه هم آمده است . و بضم اول بمعنى پسنديد و پسند . و بكسر اول بمعنى مكيد .