محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )
پيشگفتار و جدول اغلاط 4
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى )
تأليف قرا حصارى و تحفة السعادة از محمود بن شيخ ضياء الدين محمد باشد دست يافته و از كتاب خود تحرير كاملترى پديدار ساخته است كه من آن را تحرير كامل نام گذاردهام و اساس كار من در تصحيح و نشر كتاب حاضر اين تحرير يا روايت اخيرست . نسخههاى اين تحرير كامل بسيار بسيار كم است و كمتر نيز شناخته آمده و شايد تعداد آن از عدد انگشتان دست نگذرد ، و از جمله آنچه قابل ملاحظهتر از ديگران است نسخهايست كه در كتاب حاضر علامت اختصارى « س » دارد و متعلق بدانشمند بزرگوار و دوست ارجمند آقاى جعفر سلطان القرائى است كه باسعهء صدر خاص سالها آن را در اختيار نگارنده گذاردند و من تمامى آن را براى مقابله و ارسال بمطبعه رونويس كردم . اين نسخه تاريخ 1054 هجرى دارد و بسيار پاكيزه و منقح و دقيق است . نسخهء مهم ديگر كه نشانى اختصارى « الف » بدان دادهام نسختى است از آن دوست دانشمند آقاى احمد افشار شيرازى و آن عبارت از متنى است در حدود تحرير اوسط و در آن اضافاتى است در حواشى بخطى ديگر و درشتتر از خط متن از لغات اضافى و معانى يا شروحى بلغات متن كه مجموع متن و اضافات صورت تجرير كامل به خود گرفته است و شگفت آنكه اين نسخه با وصفى كه از آن شد نسختى شده است نظير و قرين نسخهء « س » بدون جزئى اختلاف با آن و من مىپندارم كه نسخهء « س » پاكنويسى دقيق از نسخهء « الف » من حيث المجموع متن و اضافات حاشيه باشد ، يعنى دست زمان كه اين دو نسخه را حدود سيصد و اندى سال پيش يك جا كرد كرده بوده اينك نيز استفادت اهل علم و لغت را بار ديگر آن دو را از مسافات دور بيكجاى كشانيده است و در اختيار من نهاده و اين از حسن اتفاقات نادره است . دربارهء اين نسخه نكتهء مهمترى كه مىتوانم گفت و على العجاله جاى ذكر دلايل آن نيست آنكه اضافات حواشى آن را خط دست خود مؤلف گمان مىبرم . اين نسخه سقطاتى نيز دارد كه در جاى خود بدان اشارت كردهام . دو نسخهء كامل ديگر كه مورد استفادهء من بوده است يكى نسخه ايست كه بنشانى « ب » نموده شده و متعلق بدوست دانشمند ارجمند آقاى دكتر مهدى بيانى است ، اما مع الاسف حدود ثلث آخر آن افتاده است و در دست نمىباشد و ديگر نسختى است كه نشانى اختصارى « ن » دارد و متعلق باستاد دانشمند آقاى سعيد نفيسى است كه هر چند در ارزش و كمال چون نسخهء « س » و « الف » نيست اما از نسخ تحرير اوسط مطالبى بيشتر دارد و گاهگاه به نسبت از نسخ ديگر بيشتر مفيد فايدت است . نسخت ديگرى كه مع الاسف مدت كوتاهى در اختيار اينجانب بود و هماكنون ظاهرا در كشور ديگرى است علامت اختصارى « غ » دارد و چون چنان كه گفتيم بوسيلهء