بيت در اخبار شاهان پيشينه است * كه چون تكله بر تخت زنگى « 1 » نشست و در فرهنگ بمعنى ديوانه نيز آورده . تودره - [ بضم تا و فتح دال و راء مهملتين ] و در فرهنگ نام مرغيست كه چال نيز گويند . مثالش حكيم اسدى گويد : بيت دمان يوز تازان بر آهو بره * كمين ساخته باز بر تو دره تده - [ بفتح تا و دال ] يعنى تنيده « 2 » . مثالش نزارى گويد : بيت وسواس بدسكال تو گشته كفن برو * چون تار كرم پيله كه بر خود ز خود تده تونه - [ بنون . به وزن گونه ] در شرح سامى ريسمانى باشد كه از پهناى كار زيادت باشد و آن را نبافند « 3 » بلكه بانگشت پيچند و بگذارند و چله و سنيزه « 4 » نيز گويند « 21 » . تلوسه - [ بلام و سين مهمله . به وزن سبوسه ] غلاف كار دو غيره باشد در نسخهء ميرزا . و در سامى فى الاسامى [ بضم تاء ] آمده « 22 » مثالش شجاعى گويد : شعر « 5 » خيال غمزه‌ات از بس كه در دلم بخليد « 6 » * دلم تلوسهء شمشير آبدار تو گشت تميشه - [ بفتح تا و كسر ميم مشدد و فتح شين معجمه ] شهريست در ايران كه نشستگاه فريدون بود وقتى كه از آمل بيرون رفت به آنجا رفت . مثالش حكيم فردوسى : بيت « 5 » ز آمل گذر سوى تميشه كرد * نشست اندر آن نامور بيشه كرد تنره « 7 » - [ بضم تا و سكون نون و فتح راى مهمله ] غنچه باشد كه برگ از آن بيرون آمده باشد . تنديسه - [ بسين مهمله . به وزن انديشه ] تمثال و صورت و پيكر باشد و در شرح فى الاسامى مسطورست كه تنديسه يعنى « ما تراه و تحسبه صورة آدمى و لا يكون شيئا » و تندسه [ بحذف ياء ] نيز آمده . تونگه - [ بفتح تا و نون و كاف فارسى ] گنجينه باشد و در فرهنگ [ بضم تاء ] « 8 » آمده . تفته - [ به وزن رفته ] بغايت گرم شده باشد . مثالش شيخ سعدى گويد : بيت بدست آهن « 9 » تفته كردن خمير * به از دست بر سينه پيش امير و تافته نيز به اين معنى است چنان كه ناصر خسرو گويد :

--> ( 1 ) در نسخ بوستان : شاهى . ( 2 ) « ب » : تننده . ( 3 ) « س » : بتافند . ( متن از « ب » است ) . ( 4 ) « ب » : ستيزه . ( 5 ) كلمه از « ن » است . ( 6 ) « س » : بجليد . ( 7 ) « س » : تيزه . ( متن از « ن » و « ب » و « غ » است ) . ( 8 ) « س » : باء . ( متن از « ب » و « ن » است ) . ( 9 ) « س » : آهك . ( متن از « غ » و « ن » و « ب » است ) . ( 21 ) نيز رجوع به نان و تانه شود . ( 22 ) در برهان بفتح اول و سوم مخفف تلواسه است كه اضطراب و بيقرارى و اندوه باشد و بفتح اول و ثانى غلاف خوشهء خرما و دانهء خرما و تيشهء درودگرست .