بيت بتكسگى نيرزد و خواهد « 1 » * بوسه‌اى را ز من بهاى دو رز ترنگ - [ به راى مهمله . به وزن خدنگ ] آواز زه « 2 » كمان باشد . حكيم عسجدى فرمايد : بيت از دل و پشت مبارز مىبرآيد صد تراك * كززه « 3 » عالى كمان خسرو آيد يك ترنگ و بمعنى صداى تار روى سازها نيز آيد چنان كه شاه ناصر خسرو گويد : بيت نگشايد نيز چشم « 4 » و گوشم * رنگ قدح و ترنگ طنبور و بر صداى زدن گرز « 5 » نيز اطلاق كنند چنان كه اسفرنگى گويد : بيت برداشت زخم گرز گرانش بيك ترنگ * از بالش درنگ سر كوه دير خواب و ديگر بمعنى تارك « 6 » سر آمده . مثالش منصور شيرازى فرمايد : بيت به تيغ غصه عدوى ترا بريده « 7 » گلو * به سنگ حادثه خصم ترا شكسته ترنگ و [ بضم تاء ] تذرو باشد . و [ بكسر تاء و راء ] خوب و خوش و زيبا باشد « 21 » . مثالش مسعود سعد گويد : بيت لاجرم چون چنين گرانجانم * ناخوش و ناترنگ و نادانم ترنگاترنگ - آواز انداختن تيرهاى « 8 » پياپى و آوازى كه از چاشنى زه كمان و تار روى سازها برخيزد . تگرگ - معروف و آن را سنگچه نيز گويند . مثالش شاعر گويد : بيت ژاله از نرگس فرو باريد و گل را آب داد * وز تگرگ روح پرور مالش عناب داد تارنگ - [ بفتح راى مهمله ] پيليايه ديوار باشد « 9 » . كذا فى لسان الشعرا و در ادات الفضلاء [ به زاى معجمه « 22 » ] آمده . تنگ - [ بضم تاء ] كوزهء سر تنگ باشد « 10 » گردن كوتاه كه اكثر مسافران مىدارند . مثالش حكيم سوزنى فرمايد : بيت كاروان گاه ميان پاى ترا خايه و كير * تنگ خربنده و باهوى شتربان آرند توتگ - [ بفتح تاى اول و دوم ] گنجينه باشد . كذا فى الادات . اما در شرفنامه [ بجاى تاى دوم نون « 23 » ] به نظر رسيده و در فرهنگ نيز [ بنون ] آمده اما [ بضم تاء ] آورده و توبگ [ بباى موحده ] نيز آورده « 24 » .

--> ( 1 ) « س » : نخواهد . ( 2 ) « س » : آوازهء . ( متن از « ن » است ) . ( 3 ) كژه . ( متن از « ب » و « ن » است ) . ( 4 ) « س » : حشم . ( 5 ) اصل : كرك . ( متن تصحيح قياسيست ) . ( 6 ) « س » : ثارك . ( 7 ) « س » : بزيده . ( 8 ) « س » : تبرها . ( 9 ) « س » : باشد ديوار . ( 10 ) كلمه از « ن » است . ( 21 ) در برهان بمعانى : انگيز جست و خيز . غرقاب . مطلق زخم . و به زبان هندى موج . آب بندى خانه و زندان نيز هست . ( 22 ) يعنى تازنگ . ( 23 ) يعنى : تونگ . ( 24 ) در برهان : تونك با كاف تازى آمده تويك نيز گفته است .