بچرك - [ بجيم فارسى . به وزن مرفق ] سخره و فريب خورده باشد در شرفنامه ، اما در ادات الفضلا [ بكسر باء و جيم و سكون راء آمده ] . بخرك - [ به خاء و راى مهمله . به وزن مردك « 1 » ] بادام كوهى باشد در نسخهء ميرزا . و [ بضم راء نيز آمده « 2 » ] . بلكنجك - [ بضم باء و سكون لام و نون و فتح كاف و جيم ] چيزى طرفه باشد در نسخهء وفائى . مثالش شهيد گويد : شعر اى صورت تو چو صورت كاونجك * هستى تو به چشم هر كسى بلكنجك و در نسخهء ديگر بولنجك و بوالكنجك و بولكنجك نيز به نظر رسيده . بورك - [ به راى مهمله . به وزن كوچك ] شتل « 3 » باشد . مثالش « 4 » فخر الدين هندوشاه گويد : بيت باهل بزم ده چون « 5 » دست بردى * نقود چرخ هشتم را ببورك و اثير الدين [ اخسيكتى « 6 » ] نيز گويد : نظم « 7 » ندانم تو از وى چه « 8 » بردى و ليكن * كنار جهان پر گهر شد زبورك و نيز بمعنى آن زنگار شكلى كه بر روى نان و امثال آن از كهنگى نشيند آمده . مثالش سراج الدين راجى در مذمت بخيل گويد : شعر تا تواند گفت نان را مىخورم با « 9 » نانخورش * مىگذارد تا بر آن از كهنگى بورك فتد - و ديگر نام آشى است كه از آرد پزند . مثالش شيخ بسحاق اطعمه « 7 » گويد : شعر قدح پر بور كست و قليه اندك * چه « 8 » بودى گر چو « 10 » بورك قليه « 11 » بودى و در فرهنگ بمعنى زنگار شكلى كه بر نان نشيند بوزك [ بفتح باء و زاى معجمه ] آمده و اين صحيح است ، اما در تحفه و نسخهء ميرزا و ديگر نسخ بعنوانى آمده كه مرقوم شد پس « 12 » بنا بر اين در بيت سراج الدين [ بفتح با و زاى معجمه ] بايد خواند . بيوك - [ به وزن بتوك ] عروس باشد . مثالش استاد رودكى گويد : شعر بس عزيزم بس گرامى شاد باش * اندرين خانه بسان نو بيوك و فخر گرگانى نيز گويد : شعر همه ساله عروسى كرد شهر و * بيوكش و يسه و داماد و يرو و در بعض نسخ [ بكاف فارسى « 21 » ] نيز آمده . بوك - [ به وزن دوك ] يعنى باشد كه ، به عربى عسى و لعل گويند . مثالش حكيم انورى گويد : شعر به ياد بوك و مگر چند « 13 » سال بردارم * مرا خداى ندادست زندگانى نوح « 22 » بتخاك - [ بتاى قرشت و خاى « 14 » معجمه به وزن دنبال ] نام موضعيست نزديك كابل كذا فى الشرفنامه . برندك - [ بفتح باء و راء « 15 » و دال مهملتين و سكون نون ] پشته و كوه خرد باشد . كذا فى - المؤيد . بلغاك - [ بلام و غين معجمه « 7 » ، به وزن

--> ( 1 ) « ش » : مردمك . ( 2 ) عبارت اخير فقط در « ب » هست و در برهان قاطع نيز به وزن اردك ضبط شده است . ( 3 ) « ش » : شل . ( 4 ) اين كلمه از « ن » و « ب » است . ( 5 ) « س » : جون . ( 6 ) كلمه از فرهنگ جهانگيرى است . ( 7 ) اين كلمه از « ن » است . ( 8 ) « س » : جه . ( 9 ) اصل : بى ( متن تصحيح قياسيست ) . ( 10 ) « س » : جو ؛ « ب » : چه . ( 11 ) « س » : قلبه . ( 12 ) « س » : بس . ( 13 ) « س » : جند . ( 14 ) « س » : جاى . ( 15 ) « س » « ن » : راى . ( 21 ) يعنى : بيوگ . ( 22 ) در جهانگيرى اين بيت انورى آمده است : بر بوك و مگر عمر گرامى مگذار * خود محنت ما جمله زبوك و مگر آمد