محمد بن هندوشاه نخجوانى
54
صحاح الفرس ( فارسى )
فصل غين « 1 » غليواج « 2 » : ( زغن باشد « 3 » ) اعنى ( مرغ « 4 » ) گوشت رباى و موشگير . ابو العباس گفت : بيت « 5 » آن روز نخستين كه ملك جامه بپوشيد * بر كنگرهء كشك بدم « 6 » من چو غليواج و حكيم سوزنى گفت : بيت گر مدعيان گيسوى مشكين تو بينند * دانند كه نز « 7 » جنس هماى است غليواج « 8 » غنج : جوال باشد ( كه چيزها در آن كننده و « غنج » بلغت عرب « ناز و كرشمه » باشد ) « 9 » . لبيبى گفت : بيت آن بادريسه هفتهء ديگر غضاره « 10 » شد * و اكنون غضاره همچو يكى غنج « 11 » پيسه گشت « 12 » فصل فاء « 13 » فرنج : پيرامون دهان باشد « 14 » . رودكى گفت : بيت سر فرو بردم ميان آبخور * از فرنج من بخشم « 15 » آمد مگر فلج : غلق « 16 » در باشد يعنى كليدان « 17 » . على قرط « 18 » اندكانى گفت : بيت در « 19 » بفلج اندر بكردم استوار * وز كليدانه « 20 » فروهشتم مدنگ « 21 » فصل كاف « 22 » كبج : « 23 » خردم بريده باشد يا چهارپايى كه زير دهانش آماسى « 24 » بود . ابو العباس گفت : بيت « 25 » ندانستى تو اى [ خر ] غمر « 26 » كبج لاك لامانى * كه با سر خنگ برنايد حديث ثور شوخانى ( كذ ) فصل گاف « 27 » گرگانج : « 28 » نام « 29 » خوارزم است . حكيم « 30 » انورى گفت : بيت آخر اى خاك خراسان داد يزدانت نجات * از بلاى غيرت « 31 » خاك ره گرگانج و كات گولانج : حلوائى باشد « 32 » كه آن را « لابرلا » خوانند . لبيبى گفت : بيت گولانج و گوشت [ و ] گرده [ و ] گوز « 33 » آب [ و ] گادنى * گرمابه [ و ] گل و مل و گنجينه [ و ] گليم « 34 »
--> ( 1 ) - ك : عنوان را ندارد ( 2 ) - در نسخهء « ط » هم در عنوان و هم در شاهدها اين كلمه با نون ضبط شده اما طبق رديف بايد غليواج با « لام » باشد زيرا پيش از كلمهء « غنج » آمده است . ( 3 ) - داخل دو هلال از « ك » ( 4 ) - داخل دو هلال از « ك » ( 5 ) - ك : اين مثال را ندارد ( 6 ) - ط : بوم ( 7 ) - ط : بر جنس ( متن از فروزانفر ) ( 8 ) - ط : غنيواج ( 9 ) - داخل دو هلال از « ك » ( 10 ) - ط : عصاره ( 11 ) - ط : غنجه ( 12 ) - ك : اين مثال را ندارد ( 13 ) - ك : عنوان را ندارد ( 14 ) - ك : است ( 15 ) - ط : به چشم ( « لفس 58 » مانند متن ) ( 16 ) - ط : علو / ك : علقدر ( 17 ) - ك : كليددان ( 18 ) - ط : فرط / ك : على الفرط ( 19 ) - ك : دز ( 20 ) - ط : كليمانه ( 21 ) - ط : بدنك ( 22 ) - ك : عنوان را ندارد ( 23 ) - ك : كنج ( 24 ) - ك : آماس ( 25 ) - ك : اين مثال را ندارد ( 26 ) - ط : عمر ( متن از دهخدا ، يغما شمارهء 10 سال 3 ) ( 27 ) - ك : عنوان را ندارد ( 28 ) - ك : كانج ( 29 ) - ك : اسم ( 30 ) - ك : ندارد ( 31 ) - ط : غيرت و ( متن از ديوان انورى ) ( 32 ) - ك : است ( 33 ) - ط : كوداب ( 34 ) - ك : اين مثال را ندارد ( مقابله با ضبط « لف 59 » و در اين كتاب : « گل و گل » )