محمد بن هندوشاه نخجوانى

33

صحاح الفرس ( فارسى )

فصل ياء « 1 » يارا « 2 » : مجال بود « 3 » . حكيم سوزنى گفت : بيت نه دارا داشت « 4 » اين يارا و نه اسكندر اين قدرت « 5 » * كه شاه خسروان دارد زهى زهره زهى يارا ديگر كمال الدين اسماعيل گفت « 6 » : بيت اگر چه نادره « 7 » يارى و خوب دلبندى * وليك دعوى يارى تو كرا ياراست ( و كمال الدين اسماعيل گفت : [ بيت ] بجز خموشى ، روى دگر « 8 » نمىبينم * كه نيست « 9 » زخمه يكى باد و كردنم يارا ) « 10 » يغما : دو معنى دارد « 11 » اول نام شهريست كه خوبان بسيار از آنجا خيزند دوم بمعنى غارت كردن باشد « 12 » . امير معزى گفت و هر دو را ذكر كرد : بيت ايا ستارهء خوبان خلخ و يغما * بدلبرى دل ما را همىكنى « 13 » يغما چو تو نگار دل‌افروز « 14 » نيست در خلخ * چو تو سوار سرافراز نيست در يغما و كمال الدين اسماعيل گفت : بيت اگر زمانه ز عدل تو آگهى يابد * از اين سپس « 15 » نكند رخت عمر ما يغما ( و پدرم گفت : [ بيت ] نرگس سرمست و زلف « 16 » كافر او در جهان * هر كرا جان و دلى ديدند يغما كرده‌اند ) « 17 » يلدا : شبى را گويند ( در سال « 18 » ) كه از آن شب « 19 » درازتر نباشد و در آخر فصل پاييز بود « 20 » ( بامدادش اول زمستان باشد « 21 » ) « 22 » . امير معزى گفت : بيت تو جان لطيفى و جهان جسم كثيف « 23 » است * تو شمع فروزنده و گيتى « 24 » شب يلدا ( و پدرم گفت : [ بيت ] درين شبهاى يلدا كز فراهى « 25 » ديده مىبيند * چو او بس زار مىگريد تو مىدانم كه خوش خندى ) « 26 »

--> ( 1 ) - ك : عنوان را ندارد ( 2 ) - د : مكرر ( 3 ) - ك : مجال و قوت باشد ( 4 ) - د : راست ( 5 ) - د : يارا نه اسكندر را آيين ( 6 ) - د : ديگرى گفت ( 7 ) - د : بادره ( در حاشيه : نادره ) ( 8 ) - د : خموش روى ديگر ( متن تصحيح قياسى ) ( 9 ) - د : نيستت ( 10 ) - داخل دو هلال فقط در « د » آمده است / ك : هيچيك از شواهد سه‌گانه را ندارد ( 11 ) - ك : ندارد ( 12 ) - ك : است ( 13 ) - د : همى زنى ( 14 ) - د : دل‌فروز . ( 15 ) - د : پسين ( 16 ) - د : سرمست و زلف - و « نرگس » ندارد ( متن از دهخدا در حاشيهء نسخه ) ( 17 ) - داخل دو هلال فقط در « د » آمده است / ك : شواهد را ندارد ( 18 ) - داخل دو هلال از « د » ( 19 ) - د : « شب » ندارد ( 20 ) - د : و آن شب آخر فصل خريف باشد ( 21 ) - داخل دو هلال از « د » ( 22 ) - ك : « يلدا شبى باشد كه از آن درازتر نباشد » ( 23 ) - ط : كسيف ( 24 ) - د : فروزانى گيتى ( 25 ) - د : فرائى ( متن از دهخدا در حاشيهء نسخه ) ( 26 ) - داخل دو هلال فقط در « د » آمده است / ك : شاهدها را ندارد .