اسماعيل ناظم

63

طب و فلسفه ، علوم طبيعى ( فارسى )

همانطور كه مىبينيم سه مقولهء اين و متى و وضع حالتها و صفتهائى هستند كه براى موصوف حاصل مىشوند از آن جهت كه موصوف با شىء ديگرى نسبت خاصى دارد . چهار مقولهء آن يفعل و أن ينفعل و ملك و اضافه هم همين‌گونه‌اند . به همين دليل اين هفت مقوله را « مقولات نسبى » يا « اعراض نسبى » مىگويند . 5 / 4 - كيفيت كيفيت شامل كليهء صفات مغاير با ذاتى است كه نه مانند كميت شمارش‌پذيرند و نه مانند اعراض نسبى موصوف با اشياء ديگر حاصل آمده‌اند ، مانند رنگ ، شكل ، بو ، صدا ، زيرى و نرمى ، سردى و گرمى ، سختى و سستى ، ترى و خشكى ، غم ، شادى ، ترس ، خجالت ، خشم ، كينه و امثال آنها . به دليل اينكه مقوله بودن أن يفعل و أن ينفعل و ملك و اضافه از نظر بسيارى از فيلسوفان مورد ترديد است و ما از توضيح آنها صرف‌نظر مىكنيم .