مقدّمه خداوند حكيم در بدن موجودات زنده نيرويى گماشته است تا بتوانند خود را از آسيب در امان دارند ، و اگر ناملايمتى به آنان وارد شد آن را دفع كنند ؛ از چيزهايى كه براى آنان بد است دورى كنند ؛ و آنچه براى آنان مفيد است به آن ميل پيدا كنند . تا زمانى كه اين نيرو ، توان خود را از دست نداده ، بدن را در برابر بيماريها حمايت كرده و بيمارى را دفع و صحّت را ماندگار مىكند . اين نيرو يك موهبت الهى است ؛ و قدما آن را طبيعت ناميده‌اند . در كتب مختلف ، تعابير گوناگونى از اين نيرو شده است كه ، به برخى در اين مختصر اشاره مىشود . طبيعت چيست ؟ « طبيعت » را از سه منظر مىتوان مورد مطالعه قرار داد : از نگاه دانشمندان لغت ، از نگاه فيلسوفان و بالاخره از نگاه طبيبان . و البته هرگاه از هر سه زاويهء مذكوره به اين مقوله نگاه شود ، شناختى جامع از حقيقت « طبيعت » دست مىدهد و لذا سخن در اين‌باره در سه بخش ارائه مىگردد . معنى لغوى « طبيعت » ابن منظور در معنى لغوى طبيعت چنين مىگويد : « طبيعت ، همان خلقت و خلقى است كه انسان بر آن سرشته شده است . و در ساير مخلوقات ، همان گونهء خاصى از خلقت است كه بر آن آفريده شده‌اند » . « 1 »

--> ( 1 ) . لسان العرب ، ج 8 ، ص 118 .