اسماعيل ناظم

32

طب و طبيعت ( فارسى )

مىافتد ؛ زيرا منى ، از فضولات هضم سوم و چهارم است و بايد دفع شود و اگر در بدن بماند ، موجب امراضى « 1 » مىشود . « 2 » ل - وقتى باد در معده زياد شود ، طبيعت آن را با آروغ زدن دفع مىكند . حكيم ارزانى در اين‌باره مىگويد : « آروغ ، دو گونه است : طبيعى و ناطبيعى . امّا طبيعى ، آن است كه به اعتدال باشد و باد قليل كه در معده گرد آمده باشد در وى برآيد و بدان سبب ، تمدد معده زوال گيرد و هضم ، نيك افتد » . « 3 » م - بعضى اوقات هست كه در ريه‌ها خونريزى ايجاد مىشود و مويرگهاى ريه ورم كرده و مىتركد و خون از حلق با سرفه خارج مىشود . اين خونريزى ، مىتواند علل مختلفى داشته باشد كه يكى از آنها پرخونى بدن - يا به اصطلاح امروزى ، بالا بودن فشار خون - است كه تركيدن رگهاى ريه ، واكنش طبيعى بدن در مقابل اين حالت است تا خون اضافه را در ريه ريخته و با سرفه به بيرون پرتاب شود و موجب تعفن و ورم ريه نشود . « 4 » ن - سرفه ، بيماريها را از ريه‌ها دفع مىكند . حكيم ارزانى سعال ( سرفه ) را اين‌گونه توصيف كرده است : « سعال مر شش را همچون عطسه است مر دماغ را . « 5 » س - هرگاه كسانى كه عادت به ورزش و پرتحرّكى يا تنقيهء بدن دارند ، اين عادت خود را ترك كنند ، بدان سبب كه رطوبات ثانويه در اعضاء به تحليل نمىروند و دفع نمىشوند ، بلكه بر اعضاء چسبيده و باعث ترهل و سستى بدن مىشوند و به طول زمان داراى لزوجت مىشوند ، پس طبيعت به امر خالقش - تعالى شأنه - تقويت يافته بر دفع آنها

--> ( 1 ) . ابن سينا دربارهء مضرات حبس منى در بدن مىگويد : افراد در حبس منى در بدن ، باعث امراض سوداوى ، سردرد ، عشق ، بىاشتهايى ، ورم بيضه‌ها و صعودا ابخرهء منى به اعضاء رئيسهء بدن مىشود . ( 2 ) . ؟ ؟ ؟ ( 3 ) . طب اكبرى ، ص ؟ ؟ ؟ ( 4 ) . طب اكبرى ، ص ؟ ؟ ؟ . ( 5 ) . همان ، ص ؟ ؟ ؟