حسين مير حيدر
84
معارف گياهى ( فارسى )
اسيد « 1 » ، والرينيك اسيد ، كاپريليك اسيد « 2 » ، اولئيك اسيد « 3 » ، لينولئيك اسيد « 4 » و در آخر فيتوسترول يافت مىشود . در ميوهء آن مقدارى تانن ، يك مادهء رنگى و . . . وجود دارد . خواص - كاربرد دمكردهء 4 - 2 گرم ريشه يا پوست ساقهء اين درختچه در 1000 گرم آب جوش اگر خورده شود ، اثر مدّر و ضد تشنج ، قابض و تقويتكنندهء اعصاب دارد و در موارد عادت ماهيانهء دردناك ، قطع عادت ماهيانهء زنان جوان ، خونروىهاى دوران يائسگى و عوارض عصبى دوران حاملگى مفيد است . برگ و ميوهء اين درختچه نيز همين آثار را دارد . واريتهاى از اين درختچه به نام علمى Viburnum opulus L . var sterile DC . و مترادف آن V . roseum Hort . كه به فرانسوى Boule de neige و به انگليسى Snow ball tree و Guelder rose گفته مىشود . به عنوان يك درختچهء زينتى در باغچهها و باغها كاشته مىشود . برگهاى آن سبز بسيار خوشرنگ و گلها سفيد درشت و زياد است . اين واريته را به فارسى « بداغ » گويند . باغبانها در ايران آن را « گل انبه » مىنامند . در كتب قديم فارسى با نامهاى عربى آن « افلوس » ، « غضاة » و « تاغ » آمده است . از نظر خواص دارويى كموبيش شبيه گونه اصلى است . و گونهء ديگر آنكه در چين و ژاپن مىرويد و داراى گلهاى بسيار زيبايى است به انگليسى Japanese snowball گفته مىشود به نام علمى Viburnum plicatum يا Viburnum tomentosum « sterile » مىباشد . درختچه بسيار زيبايى است به بلندى 3 - 2 متر كه در باغچهها كاشته مىشود . برگهاى آن سبز بسيار خوشرنگ ، تخممرغى ، نوكتيز و داراى رگبرگهاى بسيار مشخص . گلهاى آن پرپر سفيد ، درشت و بسيار زيبا است و تابستان ظاهر مىشود و چند هفته در اقليم ژاپن دوام دارد . تكثير آن با قلمه كه از ساقههاى نيمسبز آن در تابستان گرفته مىشود ، انجام مىگيرد .
--> ( 1 ) . Acetic acid ( 2 ) . Caprilic acid ( 3 ) . Oleic acid ( 4 ) . Linoleic acid