حسين مير حيدر
50
معارف گياهى ( فارسى )
اين ماده گلىكوزيدهايى به نام سيلارن A « 1 » و سيلارن B « 2 » به دست آمده است كه مخلوط طبيعى آنها را معمولا به نام سيلارن C « 3 » مىنامند . مطالعات و تحقيقات ديگرى نشان داده است كه علاوه بر موارد فوق هتروزيدى به نام سيلىروزيد « 4 » نيز در پياز عنصل وجود دارد و به علاوه مواد ديگرى از جمله دو استرول « 5 » ، كولين « 6 » و انواعى از ليپيدها در آن يافت مىشود . خواص - كاربرد پياز عنصل روى پوست اثر تحريككننده دارد بخصوص روى مخاطهاى بدن اثر تحريكى آن بيشتر است و اگر روى پوست گذارده شود ، ايجاد تاول ، قرمزى ، خراش و ناراحتى مىكند . به همين جهت از پيازهاى سمّى محسوب مىشود كه در مصرف آن بخصوص مصارف داخلى بايد رعايت احتياط به عمل آيد . در مورد مصرف آن طبق نظر حكماى طب سنتى مرسوم است كه قبل از مصرف عنصل را مشوى مىكنند و از اسقيل پخته استفاده مىكنند و بههرحال مقدار مصرف آن بايد محدود و ضمنا زير نظر و با مشورت متخصص و پزشك باشد . به علاوه اشخاص مبتلا به بيمارىهاى كليه و ناراحتى معده بهتر است كه اصولا از مصرف آن صرفنظر نمايند . پياز عنصل از داروهاى خيلى قديم است . فيثاغورس حكيم ، يك جلد كتاب در خواص و روش مصرف آن نوشته است و سركهء عنصل از ابداعات اوست . بقراط در مصارف داخلى و خارجى براى معالجهء برخى بيمارىها از اين پياز طبق روشهاى خاصى استفاده مىكرد . ديوسكوريدس در كتابهايش آن را به نام « اسكيل » ذكر كرده است . در اغلب موارد فوق اين پياز را پس از اينكه طبق روشهاى خاص آماده براى مصرف كردند به عنوان يكى از عوامل مدّر ، خلطآور قوى و براى اخراج اخلاط لزج كه شعبهها و مجارى قصبه ريه را مسدود مىنمايد ، تجويز مىكردند و در موارد آب آوردن انساج و استسقا بخصوص استسقاهايى كه منشأ قلبى دارد و مصرف ديژيتال به
--> ( 1 ) . Scillaren A ( 2 ) . Scillaren B ( 3 ) . Scillaren C ( 4 ) . Scilliroside ( 5 ) . Sterol ( 6 ) . Choline