مزاج ، محلل و منضج ( معتدل‌كنندهء اخلاط ) است . گل آن در خواص ضعيف‌تر از تخم ، برگ و ساقهء آن است . ضماد برگ آن براى ورمهاى بناگوش ، التيام جراحتها ، دملها ، ورم پستان ، ورمهاى مقعد ، شكستگى اعضا ، سياتيك و درد مفاصل مفيد است . ضماد برگ آنكه با پيه مرغابى درست شود ، براى تسكين درد مفاصل و سياتيك و رعشه نافع است . ضماد برگ پختهء آن با روغن براى نرم كردن ورمهاى گرم و شستن با جوشاندهء برگ آن براى نرم كردن موى سر نافع است . نشستن در دم‌كردهء آن براى تحليل ورم مقعد و بسته بودن دهانه رحم زنان عقيم مفيد است . مضمضهء دم‌كردهء تخم آن با سركه براى تسكين درد دندان گرم مفيد است . خطمى براى معده مضرّ است و از اين نظر بايد با آب زرشك ، عسل و رازيانه خورده شود و همچنين مضر ريه است و بايد با عسل خورده شود . قطعات ريشه خطمى را در آب خيسانده و از آن براى رفع تحريكات جلدى و به به عنوان آرام‌كنندهء ناراحتىهاى پوستى استفاده مىكنند . به علاوه از ريشهء خطمى به صورت دم‌كرده براى تسكين سرفه شديد ، آنژين ، برونشيت ، التهاب سينه ، ورم معده و روده ، شكم‌روش ، ديسانترى ، دل‌پيچه ، يبوست ، بيمارىهاى مثانه ، سنگ كليه ، كمى ترشح ادرار و كمى ترشحات عادت ماهيانه مىخورند . در موارد اولسر معده به ريشهء خطمى بابونه يا پنج انگشت خزنده كه داراى تانن هستند ، اضافه مىشود . براى تهيهء دم‌كردهء ريشهء خطمى 30 - 10 گرم ريشهء خطمى را گرفته پس از تميز كردن و خرد كردن ، 1000 گرم آب جوش روى آن مىريزند و آن‌قدر صبر مىكنند كه درجهء آب 20 درجه شود ، سپس آن را صاف كرده با عسل مخلوط و سه فنجان در روز مىخورند . در موارد يبوست در اين دم‌كرده شيرين‌بيان ، انيس و پوست سياه‌توسه ( 20 - 10 گرم ) اضافه مىكنند . در استعمال خارج از ضماد ريشهء خطمى براى التيام زخمها ، رفع دانه‌هاى صورت و نقاط ديگر بدن ، باد سرخ و . . . استفاده مىشود . براى تسريع دندان‌بندى كودكان ريشهء خطمى را كاملا تميز كرده و خرد نموده براى جويدن و ساييدن لثه‌ها به كودك مىدهند . اين كار اثرش از لاستيكهايى كه براى مالش به لثه‌ها به كودك مىدهند بجود ، خيلى بيشتر و بهتر است . براى تهيه دم‌كرده گل خطمى 20 گرم گل خشك را در يك ليتر آب جوش مىريزند و مىگذارند كه درجهء حرارت آن ملايم شود و سپس مصرف مىكنند و برگ آن را معمولا خيس كرده از آب آن استفاده مىنمايند .