يك انگشت با طعمى كمى شيرين است . معمولا در سال دوم ريشه را بيرون آورده تميز كرده و خشك مىكنند . اين گياه معمولا در نقاط مرطوب و باتلاقى و چمنزارهاى شور مىرويد و معمولا براى مصارف دارويى كاشته مىشود . تكثير آن با كاشت تخم آن در بهار و يا كاشت پاجوش آن در پاييز انجام مىگيرد . معمولا برداشت برگهاى جوان خطمى و گلهاى آن قبل از اينكه كاملا باز شود ، در تابستان انجام مىگيرد . اين گياه در مناطقى از آسيا در هندوستان در كشمير و پنجاب ، در چين و در ايران مىرويد . در ايران در دامنه‌هاى البرز در كنار جويبارهاى كرج ، در غرب در نقاط مرطوب اطراف اراك و دامنهء كوه زروند . در آذربايجان در محمدآباد و جغتو ، سائين‌قلعه و در مرزهاى شرقى در بادقيس و حريرود به‌طور خودرو ديده مىشود . تركيبات شيميايى در گياه خطمى دارويى ، وجود مواد چرب « 1 » ، بوتيريك اسيد « 2 » و فيتوسترين « 3 » مشخص شده است . در ريشهء آن در حدود 35 درصد لعاب و 37 درصد نشاسته وجود دارد . [ G . I . M . P ] در گلهاى آن كمى اسانس و لعاب يافت مىشود . خواص - كاربرد ريشه ، گل و برگ خطمى در طب سنتى به عنوان دارو مستعمل است . در هند برگها و گلهاى له‌شدهء آن را روى سوختگى مىگذارند . و دم‌كردهء گلها و غنچه‌هاى آن را در موارد برونشيت و نزله‌هاى برونشيتى تجويز مىكنند . در ژاپن از جوشاندهء ريشه و برگهاى خطمى دارويى براى معالجهء اسهال استفاده مىشود . اين جوشانده براى تسكين سرفه و لينت مزاج نيز مفيد است . و به صورت غرغره براى رفع التهاب گلو مصرف مىشود [ كاريونه و كيمورا ] . از نظر طبيعت انواع خطمى طبق نظر جالينوس سرد و تر و طبق نظر شيخ الرئيس ابو على سينا معتدل است و حكماى طب سنتى در مورد خواص آن معتقدند كه مليّن

--> ( 1 ) . Fatty oil ( 2 ) . Butyric acid ( 3 ) . Phytosterin