حسين مير حيدر

406

معارف گياهى ( فارسى )

گاو زبان است . محققان فلورا ايرانيكا اين گياه را به نام Caccinia macranthera Brand var crassifolia ( vent . ) Brand نام‌گذارى كرده‌اند . تركيبات شيميايى در گياه گاو زبان Borago officinals كه مورد تجزيه و بررسى قرار گرفته است در حدود 30 درصد لعاب وجود دارد و بعلاوه برگها و گلهاى گياه داراى نيترات دوپتاسيم و كمى اسانس و املاح منگنز ، منيزيوم ، اسيد فسفريك و مقدار كمى آلانتوان « 1 » است . در بعضى مدارك وجود اين موارد بيشتر در گلهاى آن ذكر مىكند . خواص - كاربرد در چين از گلهاى گياه Trichodesma indicum و T . zeylanicum به عنوان معرّق و براى نرم كردن سينه به صورت دم‌كرده مصرف مىكنند [ گررو ، كوئى زمبينگ و ديكانگ كو ] . در هند گياه T . indicum به عنوان مدّر مصرف مىشود . از خيس كردهء برگهاى آن براى تصفيهء خون مىخورند . ريشهء آن را كوبيده و له كرده آن را براى تحليل روى ورمها مىاندازند ، بخصوص روى مفاصل . گياه Caccinia crassifolia اثر درمانى شبيه گاو زبان دارد و در هند از آن به عنوان تونيك و نرم‌كننده و مدر تجويز مىشود و در موارد سيفيليس و روماتيسم آن را مصرف مىكنند . گاو زبان گونه Borago officinalis كه گاو زبان اصيل اروپايى است و در آذربايجان نيز نوعى از آن كاشته مىشده است ، معرّق و نرم‌كننده است و براى تصفيهء خون اثر محسوس دارد . آرام‌بخش است و براى تنظيم و تقويت كبد و برونشها در موارد زكام و تسكين سرفه ، بىاختيارى دفع ادرار و انواعى از استسقا مفيد است [ دكتر H . Leclerc ] . به علت داشتن خاصيت مدّر اين گاو زبان را در شروع بيمارىهاى سرخك و مخملك ، به منظور دفع سموم از بدن ، مىخورند . در استعمال خارج از له‌شدهء برگهاى اين گاو زبان براى تحليل ورم آبسه‌ها و كاهش درد آنها استفاده مىشود .

--> ( 1 ) . Alantoine