حسين مير حيدر
323
معارف گياهى ( فارسى )
« اوشوينار » است . مشخصات اوشق گياهى است كه در ايران و در هند مىرويد . چندساله و به شكل بوته است . ساقه آن باريك پوشيده از موهاى ريز به رنگ زرد روشن كه رنگ پنبهاى به گياه مىدهد . گلهاى آن سرخ مايل به كبود است و گونهاى كه از نظر توليد صمغ بيشتر مورد توجه است D . ammoniacum مىباشد . براى گرفتن صمغ ساقههاى گياه را با تيغ شكاف مىدهند . صمغ سقز مانندى از آن خارج مىشود كه در مجاورت هوا سفت مىشود . صمغ اوشق به صورت تودهء روشنى كه روى آن ترك خورده و خطوط درخشان زردى ديده مىشود در بازار عرضه مىشود . رنگ نوع مرغوب و تميز آن سفيد است . طعم آن تلخ و بوى مخصوصى مىدهد . اگر با آب مخلوط شود ، محلول شيرى درست مىشود كه تلخ است . در بازار گاهى عمدا يا سهوا با صمغ سكبينه يا صمغ آنغوزه مخلوط و عرضه مىشود كه مىتوان از رنگ و بو و طعم قطعات شناخت و جدا نمود . تركيبات شيميايى از نظر تركيبات شيميايى در صمغ اوشق كه از گياه D . ammoniacum گرفته مىشود گلوكورونيك اسيد « 1 » ، گالاكتوز ، آرابينوز ، رامنوز « 2 » ، و يك كتون « 3 » يافت مىشود [ S . G . I . M . P ] . صمغ اوشق در آب كم حل مىشود ولى در الكل خالص و سركه بهتر حل مىشود . بهترين حلّال آن الكل 22 درجه است . خواص - كاربرد در هندوستان صمغ رزينى روغنى اوشق را به عنوان نرمكنندهء سينه ، محرّك ، ضدعفونىكننده و در موارد زكام ، نزله ، آسم ، برونشيت مزمن و در اشخاصى كه مبتلا به بزرگ شدن كبد و طحال هستند ، تجويز مىكنند .
--> ( 1 ) . Glucuronic acid ( 2 ) . Rhamnose ( 3 ) . Ketone