حسين مير حيدر
226
معارف گياهى ( فارسى )
سرفه و تنگى نفس و استسقا و اخراج زردآب و بلغم لزج و رفع ناراحتىهاى طحال ، كليه و تقويت نيروى جنسى و با سكنجبين براى تسكين درد طحال ، پهلو و كليه مفيد است . دمكردهء آن با ريشهء شيرينبيان براى پاك كردن مثانه از چرك و خوردن تخم آن با تخم كرفس و شير گوسفند بسيار مهيج و مقوى نيروى جنسى و اگر تخم آن با سركه رقيق خورده شود ، مسهل بلغم است . ضماد تخم آن با عسل براى التيام زخمها و زخمهاى سرطانى نافع است و پاشيدن گرد تخم آن و گرد برگ آن براى خشك كردن زخمهاى خورنده و سرطانى مفيد است . گزنه براى كليه و رودهها مضر است . از اين نظر بايد با صمغ عربى و كتيرا خورده شود . مقدار خوراك آن حد اكثر 10 گرم و بيشتر از آن خطرناك و كشنده است . در جوشاندهها 40 - 30 گرم برگ در 1000 گرم آب براى مصرف دو روز كه بتدريج فنجان فنجان خورده شود كافى است . در صورت بروز عوارضى پس از خوردن آن بايد از نوشابههاى سرد و آب ميوههاى سرد و چيزهاى لعابدار استفاده كرد . روغن آن اثرش بيشتر از تخم آن است . غرغره و مضمضهء شيرهء تازه گزنه براى رفع التهاب لثه و ورم لوزه بسيار مفيد است . در مصارف داخلى از عصارهء گزنه 100 - 30 گرم در روز معمول است كه با آب رقيق كرده و بتدريج بخورند . در فرانسه از جوشاندهء 60 - 30 گرم شاخههاى گزنه در يك ليتر آب روزى 3 - 2 فنجان مىخورند براى تسكين التهاب كهير مفيد است . در مورد بعضى بيمارىها كه لازم است خون از قسمتهايى از بدن كه ايجاد ناراحتى كرده به قسمت ديگر متوجه شود يعنى اورتيكاسيون « 1 » مىنمايند . به اين ترتيب كه با شاخههاى گزنهء تازه روى قسمتى از پوست ضربه وارد مىآورند و در اثر تحريك ، خون به اين قسمت از پوست متوجه مىشود و اين كار بخصوص در موارد حملههاى نزلهء مختنق كه با سرخجه مركب مىشود سودمند است و همچنين براى رفع بىحسّى اعضاى بدن ، بىاختيارى اعضا كه در اثر سكتهء ناقص حادث مىشود ، روماتيسمهاى مزمن ، قطع شدن عادت ماهيانه و نظاير آنكه توجه دادن خون به عضوى مورد نظر باشد ، طبق توصيه زير نظر پزشك عمل مىشود . مجددا تكرار مىشود كه اسراف در خوردن گزنه مضر و خطرناك است و ممكن است موجب قطع ترشح ادرار شود . خوردن تخم گزنه بيش از حد اعتدال و مجاز اسهال شديد و
--> ( 1 ) . Urtication