حسين مير حيدر
227
معارف گياهى ( فارسى )
خطرناك ايجاد مىكند . لذا مصرف آن بايد زير نظر پزشك باشد . در طب سنتى بيشتر معمول است از تخم گزنه استفاده مىشود . نسخهء مصرفى براى جلوگيرى از ريزش مو و تقويت مو سرشاخهها و برگ و ريشه گزنه ، آراقيطون « 1 » ، ژانسيان « 2 » ، هوفاريقون « 3 » را گرفته كاملا خرد و نرم كرده و با آب داغ ( 80 درجه سانتىگراد ) مخلوط نموده و شيرهء آن را بگيرند . اين عصاره را داخل پمادى متشكل از چربى مغز قلم گاو كنند . پماد حاصل داروى بسيار مؤثرى براى جلوگيرى از ريزش مو و رشد مو و تقويت مو مىباشد . 3 . گزنه يونانى به فرانسوى Ortie grecque و Ortie pilule گفته مىشود . گياهى است از خانوادهء Urticaceae نام علمى آن Urtica pilulifera L . مىباشد . گزنه يونانى بر خلاف دو گونهء فوق كه گياه چندساله بودند گياهى است دوساله و بندرت يك ساله . شكل ظاهرى گياه شبيه ساير گونهها و پوشيده از تار و پرز و بلندى آن تا يك متر مىرسد . تخم آن داراى لعاب و مادهء روغنى ثابت زيادى است . از نظر خواص مشابه ساير گونهها مىباشد . اين گياه در مازندران در درّه هراز ، در غرب ايران در كرمانشاه در اطراف كرند ، سرپل ذهاب ، در لرستان ، در انديمشك ، در بهبهان ، در فارس در جهرم و كنار تخته ديده مىشود . ساير بررسىها و تحقيقات كه در مورد گياه گزنهء دوپايه در جهان به عمل آمده است . يكى از كارشناسان گياهدرمانى معاصر آنچنان به خواص درمانى گزنه اعتقاد دارد كه آن را يكى از پركاربردترين گياهان دارويى مىداند . البته اين نظر كمى اغراق است ولى بههرحال طبق تحقيقاتى كه شده است گزنه در مصرف خارجى ممكن است براى درمان و كاهش درد نقرس و به صورت مصرف داخلى براى كنترل تب ينجه و
--> ( 1 ) . Arctium lappa ( 2 ) . Gentiana lutea ( 3 ) . Hypericum perforatum