حسين مير حيدر

197

معارف گياهى ( فارسى )

باريجه صمغ رزينى است كه در ايران در مناطق مختلفه « باريجه » ، « باليجه » و « بالنبو » و در كتب طب سنتى با نام « بارزد » و به عربى « قنه » و به تركى « قاسى » و « قاصنى » نامبرده مىشود . به فرانسوى به آن Galbanum و به انگليسى نيز آن را Galbanum مىگويند . اين صمغ از گياهى گرفته مىشود كه از خانوادهء Umbelliferae و نام علمى آن Ferula galbaniflua Boiss . et Buhse . و مترادف آن Ferula gommosa Boiss . مىباشد . در بازار هند اين گياه را به نام جواشير مىشناسند . مشخصات گياه گياهى است چندساله بلندى آن تا 2 متر ، برگهاى آن شبيه چنار ولى با بريدگىهاى بيشتر با چند بار تقسيم به رنگ سبز غبارى و پوشيده از تار . گلهاى آن زردرنگ . ساقهء آن باريك و استوانه‌اى . از ساقهء اين گياه در اثر نيش حشره‌اى شيره‌اى خارج مىشود كه بتدريج در مجاورت هوا سفت شده و به رنگ قهوه‌اى يا زرد مايل به سبز يا قرمز درمىآيد كه همان صمغ رزينى باريجه است . البته به‌طور طبيعى در اثر نيش حشره شيره به مقدار كم خارج مىشود و براى توليد تجارتى معمولا در ساقه شكاف وارد كرده و يا ساقه را قطع مىكنند كه شيره بيشتر و سريع‌تر خارج مىشود . گياه باريجه در ايران در مناطق وسيعى از دامنه‌هاى مرتفع البرز ، در بندسر و دماوند ، در خراسان ، كوپه‌داغ بين كوشان و لطف‌آباد و جادهء اللّه اكبر در ارتفاعات