حسين مير حيدر
164
معارف گياهى ( فارسى )
اين درخت بومى مناطق گرم چين ، تايوان ، هندوچين است و در ژاپن نيز كاشته مىشود . از نظر تركيبات شيميايى در صمغ رزينى روغنى اين درخت مواد سيناميك الكل « 1 » ، سيناميك اسيد ، استر « 2 » و ال - بورنئول « 3 » يافت مىشود [ چونگ يائوچى ] . در اسانس روغنى برگهاى آن كامفن ، دىپنتن و مقدار زيادى ترپن « 4 » وجود دارد [ كاريونه و كيمورا ] . خواص - كاربرد در چين معمول است كه از درختانى كه بيش از 20 سال دارند ، رزين روغنى بگيرند . به اين ترتيب كه در تابستان در ارتفاع 15 سانتىمترى بالاى خاك شكافى در تنهء درخت ايجاد مىكنند و در طول پاييز و زمستان شيرهء درخت بتدريج بيرون آمده و جمعآورى شده و در آفتاب خشك مىكنند و يا به آن آهك اضافه مىكنند و مىگذارند كه بهطور طبيعى خشك شود . در بازار چين برحسب ابعاد معمولا سه درجه صمغ رزينى روغنى از اين درخت فروخته مىشود و همهء آنها به رنگ زرد روشن ، شفاف ، شكننده و خيلى معطّر است . بخصوص وقتى كه سوزانده شود عطر آن خيلى بيشتر محسوس مىباشد . اين رزين تلخ و گزنده است ، براى تصفيهء خون و تسريع در گردش خون مفيد است . خونريزى را قطع مىكند ، مسكّن درد است و براى روييدن گوشت تازه بسيار مؤثر است . براى تمام انواع خونريزىها تجويز مىشود و براى جوش و كورك ، زخم كفگيرك و دنداندرد نافع مىباشد . در استعمال داخلى آن را به صورت حب و قرص درمىآورند و براى پاشيدن روى زخمها از گرد آن استفاده مىكنند [ چونگ يائوچى ] . ميوهء درخت براى معالجهء لومباگو « 5 » ، درد مفاصل [ ايشى دويا ] و همچنين براى بيمارىهاى پوست به كار مىرود [ روا ] . صمغ رزينى اين درخت براى معالجهء سل « 6 » نيز تجويز مىشود [ كاريونه و كيمورا ] . در مورد خواص رزين اين گياه استوارت مىنويسد كه خونريزى را متوقف
--> ( 1 ) . Cinnamic alcohol ( 2 ) . Ester ( 3 ) . L - Borneol ( 4 ) . Terpene ( 5 ) . Lumbag ( 6 ) . Tuberculosis