حسين مير حيدر

65

معارف گياهى ( فارسى )

عادت ماهيانه « 1 » نافع است . ساقه‌هاى زيرزمينى متورم آن به شبه جزيرهء مالايا وارد مىشود و براى معالجهء بيمارىهاى آميزشى كاربرد دارد [ بركيل ] . در چين از قسمت زيرزمينى گياه گونه S . nipponica براى معالجهء درد پشت و درد مفاصل تجويز مىشود و معمولا جانشينى براى گياه پاى گرگ Lycopodium clavatum مىباشد . [ چونگ يائوچى ] . توضيح : شرح گياه پاى گرگ به تفصيل در ساير مجلدات اين كتاب آمده است . در فيليپين از ساقه زيرزمينى انواع گونه‌هاى Smilax با نام چوب چينى به عنوان داروى تصفيه خون و ضد سيفيليس و براى معالجهء روماتيسم تجويز مىشود [ گررو ] . به علاوه داروى مفيدى براى معالجهء بىنظمى در عادت ماهيانه است [ سوليت ] . مطالعات و آزمايشهايى كه انجام شده ، نشان داده است كه چوب چينى به‌طور كلى ، مربوط به هر نوعى از گونه‌هاى يادشده باشد براى كاهش مقدار اوره خون اثر مفيد دارد ولى البته ريشهء بعضى از گونه‌ها داراى اثر بيشترى از گونه‌هاى ديگر مىباشد [ ارنست ] . از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى ايران ساقهء زيرزمينى و يا ريشهء انواع عشبه خيلى گرم و خيلى خشك است ولى ريشهء چوب چينى يا ريشهء چينى اگر تازه باشد ، كمى گرم و تر و اگر كهنه باشد گرم و تر تا كمى خشك است . و به‌هرحال گرمى و خشكى آن كمتر از ساقهء زيرزمينى عشبه‌ها مىباشد و طبق تجربه ، نيروى دارويى چوب چينى تا 20 سال كهنه شدن نيز باقى مىماند . از نظر خواص معتقدند كه گياه عشبه رقيق‌كننده و تصفيه‌كنندهء خون و معرّق و مدّر و براى اكثر بيمارىهاى سرد نافع است . مزمزهء آن با سركه انگور براى درد دندان سرد و خوردن دم‌كردهء آن خواصى نظير خواص چوب چينى دارد . اگر 15 گرم از خرده‌هاى ريشه عشبه مغربيه را در 450 گرم آب جوش بجوشانند تا به نصف برسد و با شكر بخورند براى فلج ، سستى اعضا ، تنگى نفس ، سرفهء كهنه ، درد مفاصل ، نقرس ، سياتيك ، ورمها و جذام و بيمارى آتشك يا سيفيليس يا شانكر خفيف نافع است . اگر تا يك هفته هر روز 5 گرم گرد گياه عشبه با نبات خورده شود براى درد مفاصل مزمن و ضماد آن با گلاب براى فلج و تسكين دردهاى مفاصل و سياتيك و تحليل ورمها مفيد است . شياف آن مدّر است و جنين را ساقط مىكند . مقدار خوراك شاخه و برگ آن از 10 - 5 گرم و به جاى آن

--> ( 1 ) . Menorrhagia