حسين مير حيدر

96

معارف گياهى ( فارسى )

در آذربايجان در تبريز به‌طور خودرو مىرويد . گياهى است كه از تمام اعضاى هوايى آن عطر قوى بابونه استشمام مىشود . تكثير آن از طريق كاشت بذر در بهار انجام مىگيرد . گلهاى آن در تابستان ظاهر مىشود . برداشت گلها در تابستان و برگهاى آن در هر زمان كه روييده باشد ، ميسر است البته تا حدى كه به رشد طبيعى گياه صدمه نزند . تركيبات شيميايى از نظر تركيبات شيميايى تمام اعضاى گياه داراى اسانس بسيار قوى است كه شامل نوعى الكل به نام بورنئول يا كامفول « 1 » است و به علاوه داراى مقدارى از انواع ترپن‌ها و ساير مواد مىباشد كه منشاء بوى قوى متصاعده از گياه در اثر مالش است . از نظر مصارف دارويى معمولا گل آن مصرف مىشود كه آن را خشك كرده و نگهدارى مىكنند . خواص - كاربرد از گلهاى خشك آن به عنوان ضد اسپاسم براى تسكين تب مصرف مىشود و تنطور آن حشره‌كش است . در دورانى در اروپا بخصوص در بازار لندن به عنوان داروى پيش‌گيرى طاعون عرضه مىشده و مصرف مىشده است . گلهاى گياه بابونهء كبير از نظر طبيعت طبق رأى حكماى طب سنتى خيلى گرم و خشك است و از نظر خواص معتقدند كه گرم‌كنندهء قوى ، بازكنندهء گرفتگىها و انسداد مجارى كبد ، دهانهء عروق ، رقيق‌كنندهء خون غليظ در مثانه و تحليل‌برندهء ورم ركتوم مىباشد . ترشح ادرار و عرق را زياد مىكند و قاعده‌آور است و براى سقط جنين مؤثر مىباشد . سنگ مثانه را خرد مىكند ، براى درد مثانه ، ورم طحال ، استسقاء و رفع صدا و درد معده نافع است . بوييدن گل تازهء آن خواب‌آور است و اگر اسراف شود خواب‌آلودگى ايجاد مىنمايد . در مورد بىخوابى پيران اگر هر شب بابونهء كبير و جو پوست‌گرفته را در آب بجوشانند و روغن ايرسا داخل آن نموده و به سر بمالند خواب راحتى مىآورد . ماليدن گرد آن براى تقويت طبقات چشم و جلوگيرى از كاهش ديد چشم و ترميم جاى زخم و رفع آب سفيد در چشم مفيد است . عده‌اى خاصيت اكتحال براى رفع آب سفيد يا آب مرواريد چشم را مختص بابونه صغير مىدانند . خوردن انگشت پيچ

--> ( 1 ) . Camphol