حسين مير حيدر
79
معارف گياهى ( فارسى )
سيتوسترول « 1 » تأييد شده است [ چونگ يائوچى ] . خواص - كاربرد در چين هفت گونه از اين گياه وجود دارد كه از نظر خواص در يك رديف هستند [ روا ] . بين هفت گونهء فوق T . angustata كه در ايران مىرويد نيز ذكر شده است . در چين گردهء تلقيح گلهاى نر گياه طى ارديبهشت تا اواخر خردادماه جمعآورى مىشود و اين كار به محض اينكه گلها باز مىشوند آغاز مىگردد به اين ترتيب كه اتامينها يا آلت نر گل را قطع نموده و خشك مىكنند و پس از آن مىكوبند و از الك ردّ مىكنند تا مواد خارجى آن گرفته شود و فقط گردهء تلقيح باقى بماند . اين گرده را روى آتش ملايم بو مىدهند تا رنگ آن سياه شود . با اين روش نوعى زغال طبى درست مىشود كه براى بند آوردن خونريزى بسيار قاطع و مؤثر است . گردهء نر گل گياه قبل از بو دادن ، مدّر است و براى معالجه و تسكين دردهاى پشت و كمر و ناراحتىهاى مجارى ادرار و در قاعدگىهاى دردناك و همچنين در موارد قطع عادت ماهيانه بدون دليل خاص ، تجويز مىشود [ چونگ يائوچى ] . بهطور كلى گردهء تلقيح گلهاى اين گياه قابض ، قاطع خونريزى ، التيام دهندهء زخم و تببر و اصولا خشككننده است . بخصوص براى قطع ترشحات مفرط پس از زايمان مؤثر است . ساقهء زيرزمينى ضخيم پر از فكول گياه تونيك ، مدر ، مبرّد و خنك كننده است و براى افزايش ترشح شير مفيد است . و براى رفع التهاب ورم پستان و اسهال خونى و قطع تب تجويز مىشود [ استوارت ] . در چين از ريشهء اين گياه و گوشت خوك سوپى درست مىكنند كه براى رفع استسقا نافع است [ هو ] . از تارهاى پنبهاى اطراف دانهء گياه براى التيام زخم استفاده مىشود [ گررو ] . در حقيقت گردهء تلقيح موجود در گلهاى نر گياه مادهاى است شبيه ليكوپود كه در بخش گياه پاى گرگ مشروحا خواص آن آمده است . سابقا قبل از اختراع سيمان براى ساختمانهاى محكم ملاتى درست مىكردند كه آن را ساروج مىگفتند و از لوئى يعنى از رشتههاى پنبهاى دانههاى لوئى كه بناها آن را به همين نام مىگفتند براى مخلوط كردن با ساير مواد از قبيل آهك و خاكستر و . . . استفاده كرده و ساروج مىساختند كه به جاى سيمان مصرف مىشد .
--> ( 1 ) . Sitosterol