حسين مير حيدر

90

معارف گياهى ( فارسى )

انگليسى Wild saffron گفته مىشود . اين گونه از گياه در ايران تا به حال ديده نشده است . در اروپا بخصوص در فرانسه انتشار دارد . مشخصات گل حسرتها گياهانى هستند چندساله كه در چمنزارها و مراتع مرطوب و خاكهاى سبك مىرويند . وجه تشخيص آنها پياز غده‌مانند سفت زيرزمينى آنهاست كه از يك غشاى متورم كه ادامهء ساقهء هوايى گياه است پوشيده شده و در مورد عده‌اى از ارقام گياه سياه‌رنگ است و در حقيقت تورم ريشهء پياز نيست كه مانند پياز رسمى ورقه ورقه داشته باشد ، بلكه تورم سفتى آن را تشكيل مىدهد ، مانند پياز يا غدهء زعفران . برگهاى آنها باريك ، دراز ، خطى ، بيضىشكل و نوك‌تيز و معمولا در بهار ظاهر مىشوند ، چه در گل حسرتهايى كه گلهاى آنها در پاييز ظاهر مىشود و يا آنهايى كه در بهار بيرون مىآيد . گلها معمولا به‌طور منفرد و يا 3 - 2 گل از زمين خارج مىشوند . ظاهرا شبيه زعفران هستند ولى فرق عمدهء آنها اين است كه گلهاى گل حسرت 6 پرچم يا آلت مذكر يا آلت نر دارد ، در صورتى كه زعفران 3 تا پرچم دارد و به علاوه تورم ريشه يا Corm زعفران كوچكتر و تقريبا مدور است ، در صورتى كه تورم ريشه در گل حسرت دراز مىباشد . و معمولا برگها و ميوهء گل حسرتها در فصل بهار در فاصلهء ارديبهشت تا خرداد روى گياه ديده مىشوند . محفظهء ميوهء آن داراى 3 خانه است و در هر خانه 70 - 50 دانه وجود دارد كه ريز به قطر 2 - 1 ميلىمتر و طعم آن تلخ است . تركيبات شيميايى از نظر تركيبات شيميايى در گل حسرت گونهء C . Luteum موارد زير مشخص شده است . در تورم ريشهء اين گياه آلكالوئيدى به نام كولشىسين « 1 » وجود دارد . مقدار آلكالوئيد در يك گياه كه از كشمير هندوستان چيده و بررسى شده در حدود 25 / 0 - 21 / 0 درصد وزن غدهء خشك گياه بوده است . دانه‌هاى ريز گياه نيز

--> ( 1 ) . Colchicine