حسين مير حيدر
89
معارف گياهى ( فارسى )
گل حسرت به فارسى گل حسرت گفته مىشود و در كتب طب سنتى و بازار دارويى با نام « سورنجان » ، « عكنه » و « سورنگان » ناميده مىشود . به فرانسوى Colchique و به انگليسى Colchicum گويند . گياهى است از خانوادهء Colchicaceae ( عدهاى از گياهشناسان از جمله هندىها در خانوادهء Liliaceae مىگذارند ) . نام علمى گونههاى عمدهء مختلف آنكه از نظر دارويى مورد توجه مىباشند به شرح زير است : 1 . گل حسرت زيبا كه به « سورنجان شيرين » معروف است ، نام علمى آن Colchidum Speciosum Stev . ، گياهى است كوچك به بلندى 12 - 10 سانتىمتر ، گلهاى آن ارغوانى و درشت و در پاييز بهطور منفرد و بدون هيچ برگ از زمين خارج مىشود . برگهاى سبز براق آنكه در حدود 9 سانتىمتر است و ميوهء آن ، در بهار سال بعد بيرون مىآيند و ظاهر مىشوند . اين گل در ايران در دامنههاى البرز ، تجريش ، اطراف تهران ، در مناطق شمال ايران و در خراسان در نواحى سرحدى در هريرود مىرويد و به علاوه در قفقاز و آسياى صغير نيز انتشار دارد . 2 . سورنجان كرمانى كه به سورنجان تلخ معروف است . نام علمى اين گل حسرت Colchicum luteum Baker است و در نواحى جنوب ايران و در بلوچستان بهطور خودرو مىرويد و در هند و كشمير و مناطق معتدله هيماليا انتشار دارد . 3 . گونهء Colchicum autumnale L . كه به فرانسوى Colchique d'automne و Safran des pres و Tue chien و Veillotte و Veilleuse و Tue loup و به