حسين مير حيدر
7
معارف گياهى ( فارسى )
ازگيل بهطور كلى در ايران ازگيل گفته مىشود و در مناطق شمال ايران كه بهطور وحشى در جنگلها مىرويد با نامهاى محلى شناخته مىشود از جمله در آستارا « ازگيل » ، در طوالش « سر ، زر و ترشهسر » ، در اطراف رشت « ترشهسر » ، در رامسر و شهسوار « ترشهكنس » ، در راميان « تالاسگور » ، در گيلان و مازندران « كنسكنوس » و در گرگان و كجور « كندز و كندس » . به عربى « نلكا » ، « زعرور » ، « كنوس طبرى » ، « ينىدنيا » و « مشملا » ناميده مىشود . به فرانسوى Neflier و به انگليسى Medlar و Medlar tree گفته مىشود . درختى است از خانوادهء Rosaceae ، نام علمى آن Mespilus germanica L . و مترادفهاى آن Mespilus communis Guldenst . و Pyrus germanica L . و Mespilus vulgaris Rchb . و Ostinia mespilus , Clairv از طرف گياهشناسان مختلف نامگذارى شده است . مشخصات ازگيل درخت كوچكى است كه ارتفاع آن حدود 6 متر ، شاخههاى آن خاردار ، در جوانى خزى و رفتهرفته صاف مىشود . از مشخصات اختصاصى آن اين است كه داراى ريشهاى عمودى و پوست خاكسترى نقرهاى است . برگهاى آن بيضى كمى كشيده نوكتيز كنارهء برگها بىدندانه يا چند دندانه دارد و ابعاد آن 13 - 10 * 5 - 3 سانتىمتر تغيير مىكند . روى برگ سبز تيره پشت برگ سبز خاكسترى . گلهاى آن سفيد