حسين مير حيدر
3
معارف گياهى ( فارسى )
اترج - بالنگ گياه بالنگ در كتب طب سنتى با نام « اترج كبير » آمده است . ميوهء آن را به فارسى « بالنگ » گويند و از نظر گياهشناسى واريتهاى از بادرنگ است . به فرانسوى Cedrat و درخت آن را Cedratier و به زبان انگليسى Citron tree نامند . گياهى است يا به عبارت روشنتر درختچهاى است از خانوادهء نارنج Rutaceae نام علمى آن Citrus medica L . var macrocarpa Risso . مىباشد . اين درختچه داراى ميوههاى درشتى است كه گاهى به وزن يك كيلوگرم نيز مىرسد . نوع ديگرى از بالنگ را به فارسى « بادرنگ » مىنامند و در كتب طب سنتى با نامهاى « بادرنج » ، « بادزنج » و « اترج صغير » آمده است . در لاتين آن را « چيتروس مديكه » خوانند ، يعنى « بادرنگ مادى » [ هرمزدنامه ] . به فرانسوى Cedrat و به انگليسى Citron گويند . نام علمى آن Citrus medica L . و مترادف آن را C . medic var Medica Proper نيز مىنامند . به هندى آن را « ترنج » مىنامند . مشخصات بالنگ درختچهاى است به شكل غير منظم ، برگهاى آن با كمى اختلاف شبيه ساير انواع مركبات ولى ميوهء آن به كلى متفاوت و نوع كبير آن در ابعاد يك خربزه كوچك است . شكل آن دراز از طرف متصل به شاخه كمى پهن و از طرف ديگر به نوك