حسين مير حيدر

79

معارف گياهى ( فارسى )

[ هين ] . اسپرو بيمارى نادرى است كه در اغلب كشورهاى مناطق حاره و گاهى در مناطق معتدله دنيا هم يافت مىشود . علامت مشخصهء آن : لاغرى ، ضعف ، از دست دادن وزن ، انواع بىنظمى و اختلال در هاضمه بخصوص وجود اشكال در جذب چربى ، گلوكز و ويتامينها است . تا به حال عامل اصلى و سبب بيمارى مشخص نشده است . عصارهء ميوهء خيار براى معالجهء سنگ مثانه مفيد است [ وان‌استىنيس كروزمان ] . از نظر حكماى طب سنتى طبيعت خيار نسبتا سرد و تر است و مغز آن مرطوبتر از پوست آن است . توصيه اين است كه خيار از قسمت پايين آن يعنى محل اتصال به گياه خورده شود . عطش را تسكين مىدهد و حرارت خون و صفرا و التهاب را نيز تسكين مىدهد . براى معده‌هاى گرم و دردهاى مثانه مفيد است . ملين است و مدر و براى اخراج سنگ مثانه و سنگ كليه نافع است . در اين موارد مغز تلخ خيار مفيدتر است . خيار نفاخ است و در معده سريعا فاسد مىشود و بطى الهضم مىباشد ، اگر پخته شود زودتر در معده فاسد مىشود تا خام آن ، به اين دليل خيار را بايد با نمك خورد . تخم خيار مدر است و بازكننده و پاك‌كنندهء عروق از مواد لزج است . در استعمال خارج ماليدن آب خيار روى پوست بدن رفع خارش و تحريكات پوست مىنمايد . از آب خيار در تهيه تعدادى از لوازم آرايش استفاده مىشود . از آب خيار ، موم و عسل پمادى تهيه مىشود كه در صاف و لطيف كردن پوست و رفع جوش بسيار مؤثر است . تخم خيار اثر ضد كرم دارد . توضيح : نوعى از خيار به نام چنبر را كه دراز ، نازك ، خميده ، سفيد مايل به سبز و مخطط و شياردار مىباشد به فرانسوى Concombre serpent گويند به فارسى « خيار چنبر » و « خيار نيشابورى » و « خيار كازرونى » و خواص آن مشابه خواص خيار معمولى است .