محمد موسوى
22
مجموعه پيك شفا ( درمان بيمارى ها با زالوى ايرانى ) ( فارسى )
اين مزاجها در رابطه با داروها در قياس با انسان تعريف مىشوند كه بطور كلّى مىتوان آنها را به دو دسته تقسيم كرد : 1 . مزاج پايدار 2 . مزاج سست يعنى بعضى از داروها كه پس از فعل و انفعالات « اركان » بوجود آمدهاند آنچنان مزاج پايدارى دارند كه وقتى وارد بدن انسان مىشوند ، تجزيه نمىشوند تا زمانى كه مزاج انسان را تحت تأثير قرار داده و آن را مانند خود كنند . امّا بعضى از داروها داراى مزاج سست هستند . پس بدن آنها را تجزيه كرده و بر اساس نياز از آنها جذب مىكند امّا مانع تأثير ذاتى آنها بر بدن مىشود . تا اينجا مطالب را بهخاطر بسپاريد و به نكته زير توجه كنيد : گفتيم از تركيب و كنش و واكنش اركان مزاجها پديدار مىشوند و همه مخلوقات عالم را شامل مىشود . غذا و هر چيزى كه وارد بدن مىشود ، مزاج ويژه خود را با مزاج ويژه انسان درگير مىسازد و از واكنش و فعل و انفعال آنها با بدن انسان اخلاط بوجود مىآيند كه اين خلطها غذاى بدن را تشكيل مىدهند . اين غذاهاى حاصل ( خلطها ) نيز از قانون مزاجها خارج نيستند بالاخره يا گرم و خشك ، يا گرم و تر ، يا سرد و خشك و الى آخر مىباشند ، نياز بدن بوسيله آنها تأمين مىشود و در بخشهاى مختلف بدن چهار بار هضم شده و جذب مىشوند . فضولات حاصل از سوخت و ساز ( هضم و جذب ) آنها بوسيله اندامهاى دفعى بدن گرفته و دفع مىشوند و نتيجه آن اعتدال مزاج انسان است ، اضافات خلطها نيز تا انسان سالم است طبيعى بوده و به آن خلط طبيعى مىگويند . امّا اگر روزگارى خلطهاى اضافى از حد گذشته و بدن انسان را بهسوى يكى از آن خلطها كشاندند ، بتدريج اين بستر و زمينه غير طبيعى بيمارى را بر كالبد انسان مسلط مىكند .