انجام نرسيده‌اند كه يكى ، تصحيح بخش جراحى كتاب التصريف زهراوى است كه براساس نسخه‌هاى معتبر انجام گرفته است و قرار است با ترجمهء فارسى آنكه با همكارى استاد احمد آرام به پايان رسيده است چاپ و منتشر شود . يك سال و نيم پيش ، شوراى پژوهشى فرهنگستان علوم پزشكى جمهورى اسلامى ايران چاپ و نشر آن را تصويب كرد ، ولى تاكنون گامى براى اجراى آن برداشته نشده است . ديگر ، طرح تدوين دائرة المعارف تاريخ پزشكى در اسلام و ايران ( پانزدهمين گفتار از مجموعهء حاضر ) است كه بخش تاريخ پزشكى بنياد دايرة المعارف اسلامى آن را تصويب كرده است و حدود چهل هزار برگهء مدخل نام پزشكان ، بيماريها ، داروها و مراكز علمى پزشكى براى تدوين آن فراهم شده و متجاوز از يك سال پيش ، به بنياد اعلام شده است ؛ ولى اين طرح هم ، مانند طرح سابق ، در پيچ و خمهاى ادارى به فراموشى سپرده شده است . در سال 1372 ، دانشگاه آكسفورد دعوتى پنج‌ساله از اين جانب به عمل آورد تا سالى حد اقل ، يك يا دو ماه به آنجا عزيمت كنم و مورد مشاورت دانشجويان در رساله‌هاى دكترى مربوط به فرهنگ و علوم اسلامى قرار گيرم و در ضمن ، به تحقيقات علمى خود دربارهء تاريخ پزشكى در اسلام و ايران ادامه دهم . طى سال گذشته ، موفق شدم كه كتاب شرح بيست و پنج مقدمهء ابن ميمون در اثبات ذات بارى تعالى را با همكارى يكى از استادان كه بيست و هشت سال پيش از دانشجويان من در دورهء دكترى مؤسسهء مطالعات اسلامى در دانشگاه مك گيل كانادا بود ، ترجمه كنم كه تاكنون ، دو سوم از اين كار به پايان رسيده است و نيز ، از كتابخانهء بزرگ و غنى بادليان كه بخش اعظم متون مهم علوم اسلامى در آنجا موجود است ، استفاده كنم و در اين باب ، توجه عمدهء من به آثار پزشكان و داروشناسان اسلامى ايرانى معطوف بوده است . در اينجا ، لازم است تذكر دهم كه هنگامى كه ما ، از روى جهل و نادانى ، پشت پا به فرهنگ غنى خود زده و ميراث درخشان علمى خود را به گوشهء انزوا رانده بوديم كه هنوز هم در همان حاليم ، غربيان با هوشيارى كامل ، زبان عربى را آموختند تا بتوانند به آن ميراث ارجمند دست يابند و آن را از چنگ ما درآورند و فوايد و منافع آن را به خود اختصاص دهند . براى تأييد اين مطلب ، گوشه‌اى از خطابهء اسقف ارپينيوس « 8 » ، استاد زبان عربى دانشگاه ليدن هلند كه در نخستين روز تدريس خود ( پنجم نوامبر 1620 ميلادى ، يعنى

--> ( 8 ) . ErPinius