مهدى محقق
شناسنامه و پيشگفتار 14
مجموعه متون و مقالات در تاريخ و اخلاق پزشكى در اسلام و ايران ( فارسى )
را تصحيح مجدد كند و با ترجمهء فارسى آنكه پس از اين ، از آن سخن خواهد رفت ، آمادهء چاپ سازد . از سال 1365 تا 1369 كه مرتبا سه ماه در سال ، در دانشگاه مك گيل تدريس مىكردم ، براى من فرصت بسيار خوبى پيش آمد كه مطالعات دربارهء تاريخ پزشكى را در جنب كارهاى اصلى خود دنبال كنم و نتيجهء اين مطالعات تدوين و نشر كتابهاى زير بود : الف : متن و ترجمهء فارسى رسالهء ابو ريحان در فهرست كتب رازى كه در سال 1352 ، فقط نسخههاى معدودى از آن ميان اهل كنگرهء بيرونى در تهران توزيع شد ، از گوشهء انزوا بيرون آمد و پس از تكميل تعليقات آن در مونترال « 6 » ، در سال 1366 ، تحت عنوان فهرست كتابهاى رازى و نامهاى كتاب بيرونى ، به وسيلهء دانشگاه تهران منتشر شد . مزيت اين چاپ بر چاپ كراوس ، بهجز تصحيحات متن و ترجمهء فارسى ، اين است كه رسالهء المشاطة لرسالة الفهرست غضنفر تبريزى ، دانشمند ستارهشناس قرن هفتم كه ذيل رسالهء ابو ريحان است با تحليل آن به زبان فارسى ، براى نخستينبار منتشر شده و نيز ، مقالهء نويسنده كه در سمپوزيوم بيرونى ، ابن سينا ، خوارزمى و ابن ترك ، در سال 1364 ، در آنكارا ، به زبان انگليسى ، ارائه شده بود ، در مقدمهء چاپ دوم كتاب كه در سال 1371 منتشر شد ، آورده شده است . ب : مفتاح الطب و منهاج الطلاب كه متن عربى آن با همكارى استاد محمد تقى دانشپژوه تصحيح شد و نويسنده آن كتاب را به فارسى ( نخستين گفتار از مجموعهء حاضر ) و انگليسى خلاصه كرد و همراه با فهرست تفصيلى نام بيماريها و اصطلاحات پزشكى ، آن را در سال 1368 منتشر ساخت و اين كتاب از كتابهاى ممتاز سال 1368 و برندهء جايزهء جمهورى اسلامى ايران شناخته شد و خلاصهء انگليسى كتاب ، موضوع سخنرانيى بود كه او در روز اول اكتبر 1987 در دانشكدهء پزشكى دانشگاه مك گيل ، واقع در شهر مونترال كانادا ، ايراد كرد كه متن آن در مجلهء پزشكى جمهورى اسلامى ايران ، شمارهء 2 ، بهار 1988 چاپ شد و نگارنده عنوان دو فصل كتاب را موضوع دو سخنرانى خود قرار داد : يكى ، تحت عنوان « مكتبهاى علم پزشكى در اسلام » كه در سال 1368 ، در مجمع بينالمللى تاريخ علوم و فلسفهء اسلامى در پاريس ايراد كرد و در مجلهء مطالعات شرقى « 7 » ، شمارههاى 5 و 6 در پاريس
--> ( 6 ) . Montreal ( 7 ) Etudes Islamique