تصلّب شرايين ( آترواسكلروز ) . 6 - گرسنگى باعث مىشود كه پس از پايان روزه ، بدن از خود واكنش نشان دهد . اين واكنش به صورت ميل به غذا و نشاط و فعاليت و تحريك است . در حالى كه قبلا خوردن غذا به صورت يك عادت خسته‌كننده درآمده بود و بدين‌ترتيب فهم اين كلام حضرت على « عليه السلام » كه فرمودند « اكمل الطّبّ الأزم » « روزه دارى و گرسنگى كامل‌ترين نحوه‌ى طبابت است » ، بهتر درك مىگردد . از سويى ديگر ، روزه مىتواند تأثيرهاى مثبتى بر روح انسان نيز داشته باشد كه به صورت رقّت احساس و عواطف ( رقت قلب ) ، خيرخواهى ، دورى از جدل و دشمنى براى ديگران ظاهر مىشود و در نهايت روزه‌دار احساس مىكند كه روحى متعالى و فكرى بلند دارد . « 1 » نتيجه‌ى يك پژوهش در سالهاى اخير ، پژوهشهاى علمى در زمينه‌ى روزه‌ى اسلامى در برابر انواع بيماريها انجام شده كه از مجموع آن پژوهشگران چنين نتيجه گرفته‌اند : 1 - در شرايط معمولى ، روزه‌ى اسلامى هيچ‌گونه اثر سويى بر پديده‌هاى طبيعى دستگاههاى مختلف بدن ندارد . 2 - اثر غذا نخوردن به مدت 24 ساعت در 56 كودك 1 تا 9 ساله ، كاهش قند خون به حدود نصف بود و اما اين كاهش با عوارضى همراه نبوده است . البته ، توصيه مىشود در روزهاى طولانى اين كودكان از ادامه‌ى روزه خوددارى كنند . 3 - بررسيى كه با گروه كنترل همراه بوده ، در دو خانم حامله‌ى پاكستانى و بنگلادشى ساكن در انگلستان كه در ماه رمضان روزه گرفته بودند با گروهى كه روزه نداشتند يكسان بود و عوارض در جنين مشاهده نشد . 4 - روزه براى بيماران ديابتى با شدّت زياد ، ضعيف و متوسط ، مضر نيست . الف ) براى بيماران چاق ، به خصوص آنهايى كه دارو مصرف نمىكنند ، مفيد است . به‌ويژه اگر در خوردن به هنگام افطار و سحرى زياده‌روى نكنند ، ب ) بيماران ديابتى كه قرصهاى پايين‌آورنده‌ى قند خون مصرف مىكنند ، روزه اختلال عمده‌اى در آنها پديد نمىآورد و به آنها پيشنهاد مىشود كه دوز دارويى خود را به نصف معمول كاهش دهند و ج ) بيماران ديابتى كه انسولين دريافت مىكنند ، به خصوص كسانى كه به كتواسيدوز دچارند ، بهتر است روزه نگيرند . اگرچه در اين موارد هيچ‌گونه اثر سوئى ديده نشده و حتى در برخى كاهش قند خون نيز مشاهده شده است . 5 - روزه براى بيماران كليوى شديد توصيه نمىشود ؛ زيرا نخوردن ممكن است پتاسيم خون را افزايش دهد . اما در افرادى كه گيرنده‌ى پيوند كليه هستند و داروهاى آزاتيوپرين و پردنيزولون و سيكلوسپورين مصرف مىكنند ، و داراى آزمايشهاى طبيعى كليوى بوده‌اند ، پس از روزه گرفتن اختلالى مشاهده نشده است . 6 - بيماران گوارشى : براى بيماران مبتلا به زخم معده و اثنى عشر حاد ، روزه گرفتن صلاح نيست . ولى بيمارانى كه سابقه‌ى زخم داشته‌اند و فعلا بدون علامت هستند ، مىتوانند روزه بگيرند و در صورت وجود علايم و يا افزايش ترشح اسيد معده ، بايد از داروهاى مناسب با تجويز پزشك معالج استفاده كنند . 7 - ناراحتيهاى روده‌اى : حركتهاى روده‌اى در هنگام غذا نخوردن ، دو ساعت يك بار است . ازاين‌رو ، اثر تحريكى امساك از غذا بر حركتها و كار روده كاسته

--> ( 1 ) . طب در قرآن ، ص 212 و 213 .