محسن عباس نژاد
122
قرآن و طب ( فارسى )
سلامت روانى و اعتماد به نفس كودك را در سنين پس از بلوغ نيز زمينهسازى مىكند . همچنين اختلاف نوع و مقدار پروتئينهاى شير مادر با شير گاو و يا شير خشكهاى تهيه شده از شير گاو مزيت ديگر شير مادر را به اين شيرها نشان مىدهد به اين معنى كه در شير پستانداران دو نوع پروتئين مهم وجود دارد يكى پروتئينى است به نام كازئين كه لختههاى درشت داشته بسيار ديرهضم بوده و بيشتر مناسب دستگاه هضمى حيوانات و كيفيت رشد آنهاست و ديگر پروتئينهاى با لخته يا دلمههاى ريز و سهل الهضم كه آن را پروتئين « وى » مىنامند . در شير گاو و بسيارى از شيرهاى خشك بيشترين مقدار پروتئينى از نوع كازئين مىباشد در حالى كه نسبت پروتئين سهل الهضم « وى » به كازئين در شير مادر 20 به 80 است لذا پروتئينهاى شير مادر بهترين كيفيت هضم و جذبى را براى نوزاد دارد و به نحو مطلوبى زمينههاى رشد وى را فراهم خواهد كرد . به علاوه شير مادر داراى مواد پروتئينى مهم ديگرى مثل سيستين و متيونين نيز بوده كه وجود آنها براى رشد و تكامل مغز شيرخوار كمال ضرورت را دارد و كودك نمىتواند اين مواد را در بدن خود بسازد و اثرات نابرخوردارى طفل از اين تركيبات نمود ظاهرى و آنى نداشته ، بلكه به طور پنهان و به درازمدت در سنين بلوغ وى ممكن است به صورت ضريب هوشى كم برايش خودنمايى كند . 2 - شير مادر از نظر مواد چربى : چربيهاى شير مادر بيشتر از نوع چربيهاى لازم براى ساختمان مغز بوده و به نحو مطلوبى نيازهاى انرژتيك نوزاد را تأمين مىكند به علاوه چون كلسترول شير مادر بيشتر از شيرهاى مصنوعى و گاو است لذا همين كلسترول زيادتر سازمان متابوليسم كلسترول بدن را به نحو مناسبتر و در سطح بالاترى راهاندازى مىنمايد و در نتيجه كودكانى كه به مدت بيش از يك سال با شير مادر تغذيه شدهاند طبق پىگيرى و بررسىهاى علمى در ميانسالى از خطر افزايش چربىها ، كلسترول و فشارخون و عوارض قلب و عروقى ناشى از آنها مصون ماندهاند و يا كمتر در معرض مشكل اين بيماريها بودهاند . همچنين در اثر هضم و جذب بهتر چربيها و پروتئينهاى شير مادر دردهاى قولنجى ناشى از تجمع گاز در رودهها ، استفراغ و حساسيت نسبت به پروتئينهاى غير انسانى در اين شيرخواران ، به نحو محسوس و مطالعه شده كمتر بوده و در نتيجه خواب و آرامش و برآيند آن يعنى رشد و تكامل شيرخوار بيشتر خواهد شد . چربيهاى شير مادر بيشتر در پايان هر وعده شيردهى ترشح شده و به سير شدن و تأثير نيازهاى انرژى طفل كمك مىكند ، ازاينرو بايد به مادر توصيه كرد تا در هر وعده شيردهى تمامى شير هر پستان خود را به فرزندش بخوراند . علاوه بر اين كم و كيف مطلوب چربى شير مادر چنان است كه شيرخوار زودتر سير شده و پرخورى نمىكند و چاق شدن بىتناسب او را موجب نمىشود چون چاقى اين مرحله از زندگى مىتواند زمينهساز عوارض قلبى ، عروقى ، مفصلى ، بيمارى قند ، فشارخون و چاقى در سنين ميانسالى شود . 3 - شير مادر از نظر مواد قندى يا هيدروكربنه : تركيب شير مادر از نظر و تنوع مواد قندى نسبت به شير خشك و يا شير گاو اختلاف كلى دارد ، به اين معنى كه قند شير مادر از نوع لاكتوز مىباشد كه مناسبترين قند سادهى قابل استفاده براى شيرخوار است . مقدار كل مواد قندى در شير مادر حدود 6 تا 7 گرم در 100 ميلىليتر بوده كه به ميزان تقريبا 40 تا 50 درصد از كل انرژى مورد نياز شير خوار را تأمين مىكند در حالى كه مواد قندى شير