ظل الرحمن ( مترجم : عبد القادر هاشمى )
48
قانون ابن سينا ، شارحان و مترجمان آن ( فارسى )
بود ، ابن اندراس خوانده مىشد . 2 1 يعقوب بن غنائم معروف به موفّق سامرى حلّ شكوك ابن منفاخ على الكلّيّات ابو يوسف موفّق الدّين يعقوب بن غنائم سامرى در دمشق متولّد شد و پيش استادان دمشق تحصيل كتابهاى درسى و طبّ را به پايان رساند . در فنّ طبّ بىمانند و جامع علوم حكمى بود . از نظر علمى و عملى ممتاز بود و در دمشق به عنوان معالج بسيار معروف شد . دستش شفابخش بود و علاوه بر معالجهء دقيق ، خوشخلقى و توجّه بر مريض تأثير خوبى داشت . علاوه بر مطب مجلس درس او بسيار بزرگ بود و گروهى از طالبان علم براى درس طبّ در خدمت او حاضر مىشدند . او در تصنيف و تأليف مهارت خاصّى داشت و كتابهاى او نمونههاى خوبى از حسن عبارت و فصاحت بودند . در شرح كلّيّات قانون زحمت فراوان كشيده و استعداد علمى بالاى خود را نشان داده است . موفّق الدّين سامرى در ردّ انتقادى كه نجم الدّين منفاخ بر كلّيّات ابن سينا نوشته بود كتابى به نام حل شكوك ابن المنفاخ على الكليات به رشتهء تحرير درآورد . او نه تنها كوشيد ايراداتى را كه نجم الدّين منفاخ بر كلّيّات وارد كرده بود رفع كند و به آنها پاسخ دهد ، بلكه نقد و جرحى كه فخر الدّين رازى و قطب الدّين مصرى و شارحان ديگر در شرحهاى خود نوشته بودند ، همه را بررسى انتقادى كرد . بنابراين چنان كه ابن ابى اصيبعه مىگويد اين شرحى بسيار خوب است و شارح در تأليف آن زحمت زيادى متحمّل شده است . نسخهاى از آن در كتابخانهء احمد ثالث در تركيه موجود است و آن را محمّد بن محمّد المطبّب معروف به جالينوس در 713 ه . / 1313 م . استنساخ كرده است . 2