داده است كه قرشى گرفته است . او نتوانسته است پاسخ اغلب ايرادات را بدهد . همچنين بين ترجمه‌ها چهار ترجمهء كامل به زبان‌هاى لاتينى و ازبكى و فارسى و اردو به عمل آمده است و ديگر شرح‌ها و ترجمه‌ها مربوط به بخش‌هايى از آن است و بيشتر به كلّيّات مربوط است . از بسيارى از شرح‌هاى قانون اطّلاعاتى در دست نيست . شرح‌هايى كه پس از تحقيق و جست‌وجو در اوراق تاريخ و كتابخانه‌ها معلوم شده با يادى از شارحان آن در زير آورده مىشود . اين فهرست را هرگز نمىتوان كامل دانست و كاملا محسوس است كه بايد مطالب بيشترى بر آن افزود . در اينجا از جزئيات شرح‌هايى هم كه توانسته‌ايم در كتابخانه‌ها و گنجينه‌هاى شخصى هند پيدا كنيم ، بحث خواهيم كرد . عربى : ابن سينا حواشى قانون دشوارىهاى قانون از ديدگاه ابن سينا پوشيده نبود ، بويژه مسائل كلّيّات كه با فلسفه و علوم طبيعى و ديگر علوم اساسى ارتباط داشت . او اين مشكلات را به خوبى مىدانست لذا احساس كرد كه دشوارىها را توضيح دهد ، چنان كه خود او حاشيه‌اى بر آن نوشت . ابن ابى اصيبعه به آن اشاره كرده است . اين كتاب حتما تأليف عجيبى بود امّا متأسفانه در دسترس نيست . اين حواشى در همان دورهء اوّليّه از بين رفت . ابن سينا تنها نويسندهء قانون نبود ، بلكه معلّم آن هم بود . تا مدّتى شاگردان پيش او قانون مىخواندند . اگر توضيحات و سؤال‌هايى كه در اثناى درس مطرح شد و بحث‌هاى علمى و فنّى كه بين استاد و شاگردان انجام مىگرفت از طريق اوراق اين حواشى به نظر ما