ظل الرحمن ( مترجم : عبد القادر هاشمى )
18
قانون ابن سينا ، شارحان و مترجمان آن ( فارسى )
مىرسيد ، نه تنها در مورد مطالعهء قانون راههاى جديدى پيدا مىشد بلكه در تفهيم و تعبير بسيارى از مباحث طبّى نيز كمك مىكرد . 2 1 ابو عبيد جوزجانى تفسير مشكلات قانون ابو عبيد عبد الواحد بن محمّد فقيه جوزجانى شاگرد مقرّب ابن سينا و همنشين اوست و در سفر و حضر هميشه او را همراهى مىكرد . او مؤلّف قديمترين مأخذ احوال ابن سينا است . قسمتى از زندگىنامهء خودنوشت را ابن سينا ايراد كرده است كه تا اين بيت است : لما عظمت فليس مصر واسعى * لما غلا ثمنى عدمت المشترى و قسمت بعد از اين را جوزجانى نوشته است . در سال 403 ه . هنگامى كه شيخ مريض شده از دهستان مجددا به جرجان آمد با او اقامت كرد . جوزجانى ( جرجانى ) همراه ميزبانى او شاگردىاش را نيز قبول كرد و تا آخر عمر با او بود . بنابراين مدّت دراز 25 ساله را در خدمت استاد گذراند . در اين مدّت ابن سينا به خاطر سفرها و مسائل دربار فرصت به دست نمىآورد ، امّا ابو عبيد سعى مىكرد او را به تصنيف و تأليف تشويق كند و در كارهاى علمىاش كمك مىكرد . او در جمعآورى و تأليف كتاب الشفا به او كمك كرد و بخش رياضى كتاب النجاة را تحرير كرد . او پس از درگذشت ابن سينا در كتاب دانشنامهء علائى بخش رياضى و موسيقى را كه ابن سينا نتوانسته بود بنويسد ، اضافه كرد و كتاب را به تكميل رساند . سه رسالهء ابن سينا رساله فى جواب ابو عبيد جوزجانى و رسائل الشيخ لابى عبيد الجوزجانى و ابى سعيد بن ابى الخير فى امر النفس و كتاب كلام ابو عبيد به نام او ديده مىشود . بيهقى در تتمّهء صوان الحكمة نوشته است كه از شاگردان ابن سينا هيچكس مثل او مقام قربت نداشت ، امّا از نظر علمى در مقايسه با شاگردان ديگر فروتر بود و از مجلس استاد نه