ظل الرحمن ( مترجم : عبد القادر هاشمى )

114

قانون ابن سينا ، شارحان و مترجمان آن ( فارسى )

رضى الدّين مسيح دوران را * چون قضا آمد و به خاك نهفت سال تاريخ آن به حقّ و اصل * اين كمى سر به فكر برد و بجست با دل پرملال و روى بكا * رضى اللّه عنه هاتف گفت وى تدريس و افاده را ترجيح داد و تعداد بىشمارى پيش او درس خواندند . كسانى كه از موجز تا قانون كليّهء كتاب‌هاى طبّى را پيش او خواندند و از كسانى كه پيش وى درس خواندند ، مولوى سيّد سيادت ، حكيم عنايت حسين ، حكيم سعادت على ، مولوى حكيم غلام محى الدّين لكنهوى ، حكيم منگل سين ، شيخ شجاعت على ( خواهرزادهء حقيقى ) ، حكيم ابو على خان « 1 » ، حكيم عظيم خان ( دو تن اخير دخترزاده‌هاى حقيقى بودند ) و فرزند او حكيم فيروز على خان قابل ذكرند . حاشيهء نفيسى به نام اوراق الرّضى حاشيه‌اى است بسيار خوب و گواه بر استعداد فنّى او . كتاب ديگر او در معالجات است به نام الجامع الرّضى . اين كتاب نيز به زبان عربى است و حدودا هشتاد جزو دارد . فرزندش حكيم فيروز على خان در دهلى به دنيا آمد و طبيبى حاذق بود و در دستگاه شاه عالم منصب پانصدى ذات داشت و در دوم ذيقعدهء 1260 ه . / 1844 م . در 75 سالگى در امروهه درگذشت . برادر حكيم رضى الدّين ، حكيم محمّد مرشد در علوم عقلى و نقلى شاگرد پدرش بود و مطب‌دارى را از حكيم علوى خان فراگرفته بود . در عهد محمّد شاه او را منصب پنج صدى ذات و پنج صدى سوار عطا كردند و او را يكى از طبيبان شاهى تعيين كردند . دار الشّفاى دهلى را به او سپردند و از دربار شاهى سالى سيصد هزار روپيه براى اين

--> ( 1 ) - حكيم ابو على امروهوى ( متوفّى 1272 ه . / 1855 م . ) مؤلّف تعليقات طبّ اكبر و الفوائد الحسينيه ( در مفردات ) است .