ظل الرحمن ( مترجم : عبد القادر هاشمى )

73

قانون ابن سينا ، شارحان و مترجمان آن ( فارسى )

1 ابن العتائقى شرح ايلاقى و التصريح فى شرح التلويح كمال الدّين عبد الرحمن بن محمّد بن ابراهيم العتائقى ( عتائق روستايى است در حلّه ) از دانشمندان حلّهء عراق است . او در سال 699 ه . / 1300 م . در حلّه متولّد شد و كتاب‌هاى درسى را پيش استادان محلّى خواند . علاوه بر طبّ ، فلسفه و تاريخ از موضوعات خاصّ او بود . وى قريب به بيست سال در ايران زندگى كرد و بيشتر در اصفهان ساكن بود . بعد از آن به نجف مراجعت كرد و در حدود ( 790 ه . / 1388 م . ) وفات يافت . بيشتر تأليفاتش خلاصه يا شرح تأليفات ديگران است . او از كارهاى مربوط به قانون ابن سينا نه تنها ايلاقى را شرح كرد ، بلكه وظيفهء شرح كتاب التلويح فخر الدّين خجندى را نيز به عهده گرفت . از تأليفات ديگر او : كتاب الاعمار ، الشهده شرح تقريب الزبده ( هيئت ) ، شرح صفوة المعارف ( هيئت ) ، شرح ديوان المتنبّى ، شرح نهج البلاغه ( جلد سوم آن در شعبان 780 ه . / 1378 م . به تكميل رسيد ) و مختصر تفسير على بن ابراهيم اند . 2 1 محمّد بن عبد اللّه آقسرائى شرح قانون در همين زمان وقتى جمال الدّين آقسرائى مشغول شرح موجز بود ، هموطن او محمّد بن عبد اللّه آقسرائى ( متوفّى حدود 800 ه . / 1397 م . ) سرگرم شرح قانون بود . نسخه‌هاى خطّى آن در ليدن ، بودليان و اسكوريال محفوظ است . 2