ظل الرحمن ( مترجم : عبد القادر هاشمى )

57

قانون ابن سينا ، شارحان و مترجمان آن ( فارسى )

1 سعد الدّين فارسى شرح كلّيّات سعد الدّين فارسى از طبيبان قرن سيزدهم ميلادى به خاطر شرح كلّيّات قانون خود شايستهء سپاس ماست . در ميان دوازده شرحى كه قطب الدّين شيرازى در دست داشت ، شرح او نيز بود . تذكره‌نويسان با او به انصاف رفتار نكرده‌اند و شرح‌حال و ديگر تأليفات او در پردهء ابهام است و مطلبى دربارهء او به دست نمىآيد . 2 1 قطب الدّين شيرازى شرح كلّيّات قطب الدّين ابو الثناء محمود بن مسعود بن مصلح شافعى شيرازى در 634 ه . / 1236 م . در شيراز متولّد شد و از حكيمان و متكلّمان معروف ايران به شمار مىآيد . در اغلب علوم زمان خود و طبّ و نجوم و حكمت و موسيقى بىمانند بود و در شعر و ادب ذوق و سليقهء عالى داشت . پدرش ضياء الدّين مسعود بن مصلح كازرونى بقراط زمان و جالينوس عصر بود ، او در بيمارستان مظفّرى شيراز به عنوان كحّال شهرت فراوان كسب كرد . قطب الدّين محمود پس از پدرش در جاى او به مقام طبيب و كحّال در بيمارستان مظفّرى رسيد و در آن وقت فقط چهارده سال داشت . قطب الدّين پيش پدر طبيب و عموى دانشمندش كمال الدّين ابو الخير و شمس الملّة و الدّين محمّد بن احمد الكيثى و شمس كتبى و بعد از آن علّامهء وقت شرف الدّين لاكى بوشكانى كه در تدريس كلّيّات قانون و شرح جاهاى مشكل آن استاد بود ، درس خواند . مدّت‌ها در آذربايجان زندگى كرد و از مجالس درس خواجه نصير الدّين طوسى ( متوفّى 672 ه . / 1273 م . ) استفاده كرد و در كار رصدخانهء مراغه به او كمك كرد . هلاكو و اباقا به فضل و كمال او اعتراف مىكردند و اباقا او را بين شاگردان نصير الدّين طوسى از همه بهتر مىدانست .